از جانب امام عليه السّلام انجام دهند . در وهلهء اول ، يكى از مهم‌ترين وظايف نائبان خاص ، مخفى نگاه داشتن نام و محل زندگى امام و حتى مسألهء ولادت و جانشينى ايشان بود ، به‌طورى كه حتى ساير شيعيان را نيز از اظهار آگاهى و اطلاع از اين امور يا تلاش در آشكار ساختن حقيقت اين امور برحذر مىداشتند و به آنان توصيه مىكردند تا درپى يافتن و ظاهر ساختن حقايق اين مسائل نباشند ، چنان‌كه از سيرهء عملى عثمان بن سعيد نائب اول به خوبى پيداست . اين اقدامات به جهت خنثى ساختن فعاليت‌هاى دستگاه حكومتى براى يافتن جا و مكان امام دوازدهم انجام مىشد . عثمان بن سعيد در گفتگويى با يكى از شيعيان به او چنين توصيه مىكند : از اين‌كه به دنبال اين امر بگردى پرهيز كن ؛ زيرا به نظر اين قوم اين نسل منقطع شده است . و در جاى ديگر با بيان اين‌كه حكومت مىپندارد امام عسكرى بدون فرزند از دنيا رفته است ، بر مخفى داشتن امر امام دوازدهم تأكيد مىكند . « 1 » در عين حال نائبان خاص وظيفه داشتند وجود امام دوازدهم را براى شيعيان و افراد مورد اعتماد ، به اثبات برسانند تا جامعهء شيعه را از حيرت و سرگردانى و نيز از تمايل به انحرافات و فرقه‌هاى ساختگى جديد بازدارند و اين امر خود مستلزم رد و ابطال عقايد و اقوال فرقه‌هاى مذكور و بيان عقايد درست و برحق بود . ساير وظايف نائبان حل و فصل مشكلات و مسائل دينى مردم و تحويل گرفتن وجوه شرعى ؛ همچون خمس و زكات و تحويل به ناحيهء مقدسه محسوب مىگرديد كه اين عمل از طريق وكلايى كه در شهرها معين مىشدند ، صورت مىگرفت .

--> ( 1 ) . طوسى ، الغيبه ، ص 147 .