حسن حسين زاده شانه چى

164

اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)

كرمانشاه مىگذشت ، يكى از شيعيان به نزد او آمده و اموالى را به او سپرد . « 1 » به وجود شيعيان در شهرهاى شهر زور و حلوان هم اشاره شده است . « 2 » دربارهء كاشان كه در نزديك قم واقع مىباشد نيز گفته شده شيعيان بسيارى در آن مىزيستند . « 3 » ايالت آذربايجان در شمال ايالت جبال ، يعنى آذربايجان نيز شيعيانى زندگى مىكردند . حضور وكيلان امام عليه السّلام مؤيد اين مطلب مىباشد كه نام برخى از ايشان در اخبار متعدد ذكر شده است . ابو العباس دينورى ، از وكيلان ناحيهء جبال ، كه با شهرهاى مختلف در ارتباط بود به اردبيل نيز آمدوشد داشت و در حكايتى كه نقل مىكند به اين امر اشاره دارد . « 4 » از جمله وكيلان اين ناحيه قاسم بن علاء بود كه با امام دوازدهم ارتباط داشت و توقيعاتى برايش مىرسيد . « 5 » وى از شخصيت‌هاى ممتاز شيعه در منطقه و از افراد مورد اعتماد امامان و پيشتر وكيل امام يازدهم بود . به گفتهء خودش او مكاتباتى با امام غايب داشت . « 6 » ايالت خوزستان جمعيت شيعيان در خوزستان قابل‌ملاحظه بود . نيمى از ساكنان اهواز ، بزرگ‌ترين شهر خوزستان را شيعيان تشكيل مىدادند . شيعيان اهواز ، كه مروشيين ناميده مىشدند ، همواره با سنيان شهر كه به فضليين شهرت داشتند ، در نزاع بودند . « 7 » چهره‌هاى شاخصى از شيعيان و اصحاب امامان عليهم السّلام در اهواز مىزيستند ، از آن جمله على بن مهزيار اهوازى است كه از اصحاب امام دهم و

--> ( 1 ) . مجلسى ، بحار الانوار ، ج 51 ، ص 300 به نقل از كتاب النجوم . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . ر . ك : جعفريان ، جغرافياى انسانى شيعه ، ص 98 . ( 4 ) . مجلسى ، همان ، ص 300 . ( 5 ) . طوسى ، همان ، ص 276 . ( 6 ) . مفيد ، همان ، ص 352 . ( 7 ) . مقدسى ، احسن التقاسيم ، ص 415 و ص 417 .