حسن حسين زاده شانه چى

144

اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)

تاريخ‌نگار اين عصر ، خليفه الراضى پيوسته از نفوذ وى در بغداد سخن مىگفت . « 1 » بريديان يكى ديگر از خاندان‌هاى سياسى متنفذ در غيبت صغرى ، بريديان هستند كه در تحولات سياسى اواخر عصر غيبت صغرى سهم زيادى داشتند و برخى از اعضاى اين خاندان تا مرز وزارت و امير الامرايى پيش رفتند . بريديان خاندانى ايرانى بودند كه در قرن چهارم هجرى در خوزستان به سر مىبردند . نام اين خاندان برگرفته از شغل پدر آنان ، ابو عبد اللّه حسن بن عبد اللّه بريدى است كه رياست سازمان بريد بصره را داشت . « 2 » پسران وى ابو عبد اللّه احمد ( م 332 ق ) ، ابو الحسين عبد اللّه ( م 333 ق ) و ابو يوسف يعقوب ( م 332 ق ) نيز در مناصب ادارى و حكومتى اشتغال داشتند . پيشتر درباره وزارت ابو عبد اللّه احمد بريدى و تلاشهاى او براى دستيابى به منصب امير الامرايى صحبت شد . وى پيش از وزارت نيز سال‌ها عهده‌دار مناصب دربارى و ادارى بود . در سال 315 ق ، او كه بزرگ خاندان به شمار مىرفت ، عهده‌دار املاك خاصهء خليفه در اهواز و رامهرمز گرديد « 3 » و با حمايت او بود كه در سال 316 ق ابن مقله به وزارت دست يافت « 4 » و وزير در قبال اين خدمت او و با دريافت مبلغى گزاف ، تمام امور اهواز ، جز شوش و جندىشاپور را به وى واگذار كرد . « 5 » با بركنارى ابن مقله از وزارت ، ابو عبد اللّه بريدى نيز مناصب خود را از دست داد و زندانى شد ، اما پس از چندى از زندان رهايى يافته و موقعيت سابق خويش را در اهواز بازيافت . « 6 » از اين زمان قدرت وى

--> ( 1 ) . همان ، ص 154 . ( 2 ) . سمعانى ، الانساب ، ج 1 ، ص 334 . ( 3 ) . مسكويه ، تجارب الامم ، ج 1 ، ص 152 . ( 4 ) . همان ، ص 185 و ابن اثير ، الكامل ، ج 8 ، ص 184 . ( 5 ) . مسكويه ، همان ، ص 158 و ابن اثير ، همان ، ص 185 . ( 6 ) . ابن اثير ، همان ، ص 238 و 246 .