حسن حسين زاده شانه چى

140

اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)

ديگر به همين منصب گمارده شد . « 1 » از اين پس بود كه حضور او در عرصه‌هاى سياسى بيشتر گرديد ، به‌طورى كه در دهه سوم اين قرن به وزارت رسيد و به ابن فرات دوم شهرت يافت . پيشتر درباره دوران وزارت او سخن گفتيم . او دومين چهرهء برجسته سياسى خاندان فرات است كه در طى اين چند دهه حضور و فعاليت سياسى گسترده‌اى داشتند . آل نوبخت از شخصيت‌هاى ديگر شيعى در عرصهء سياست و امور دولتى و حكومتى ، شمارى از اعضاى خاندان نوبختى هستند كه ارتباط نزديكى با خاندان فرات داشتند و به‌خصوص در ايام وزارت على بن فرات ، تنى چند از اين خاندان در مناصب حكومتى و دولتى فعاليت مىكردند . نوبختيان از خاندان‌هاى قديمى ايرانىنژاد و شيعه مذهب بودند كه از سال‌ها پيش ، در امور سياسى و دربار عباسيان حضور داشتند . جد اين خاندان در روزگار اولين خلفاى عباسى به اسلام گرويد و از همان آغاز به دربار راه يافت و از آن پس اعضاى اين خاندان پيوسته در دربار عباسيان داراى مناصبى بودند . « 2 »

--> ( 1 ) . مسكويه ، همان ، ص 150 . ( 2 ) . جد آن‌ها نوبخت زرتشتى در زمان منصور عباسى ( 158 ق ) اسلام آورد و منجم دربار منصور گرديد . پسر او ابو سهل نيز همين منصب را داشت . از نوادگان او يعقوب بن اسحاق ، نديم مأمون عباسى بود و اسحاق بن ابى سهل ، مدير بيت الحكمه‌اى بود كه مأمون در بغداد تأسيس كرده بود . ر . ك : اقبال ، خاندان نوبختى دربارهء زمان گرايش اين خاندان به تشيع اطلاع دقيقى در دست نيست . ابن نديم گفته است كه ايشان به داشتن ولايت على عليه السّلام مشهور بودند . النديم ، الفهرست ، ص 177 . روايتى نيز نقل شده است حاكى بر ارتباط هارون بن سهل ، پسر نوبخت ، با امام صادق عليه السّلام و استفتاى وى از آن حضرت دربارهء مشروعيت علم نجوم ر . ك : مجلسى ، بحار الانوار ، ج 14 ، ص 132 ؛ اما ارتباط هارون بن سهل و امام صادق عليه السّلام به لحاظ تاريخى امكان ندارد و شايد او با يكى ديگر از ائمه مكاتبه كرده باشد . به هر روى اين روايت حاكى از ارتباط اعضاى اين خاندان با امامان شيعه است .