كافرش از او ارث ببرند ؟ دو وجه است كه دومى آنها خالى از قوت نيست . و در جريان حكم تابعيت ، در آنچه كه گذشت ، در جده تأمل است . و همچنين است در جد با وجود پدر كافر ، اگر چه جريان آن در جد مطلقا خالى از وجه نمىباشد . ( 1 ) مسألهء 8 - مسلمانها از همديگر ارث مىبرند اگر چه در مذاهب و اصول و اعتقادات اختلاف داشته باشند ، پس حق آنان از باطل آنها - و بر عكس - و باطل آنان از باطل آنها ارث مىبرد . ولى غلات كه محكوم به كفر مىباشند و خوارج و ناصبىها و كسى كه بعضى از ضروريات دين را با توجه انكار نمايد و ملتزم به لوازم انكار باشد كافر يا در حكم كافر مىباشند پس مسلمان ، از آنها ارث مىبرد و آنها از مسلمان ارث نمىبرند . ( 2 ) مسألهء 9 - كفار از همديگر ارث مىبرند اگر چه در ملل و نحل ، اختلاف داشته باشند ؛ پس نصرانى از يهودى - و بر عكس - ارث مىبرد بلكه شخص حربى از ذمّى - و بر عكس آن - ارث مىبرد ، ليكن در ارث بعضى از آنها از بعضى ، نبود وارث مسلمان ، شرط است كما اينكه گذشت . ( 3 ) مسألهء 10 - مرتد - و او كسى است كه از اسلام خارج شده و اختيار كفر نموده است - بر دو قسم است : فطرى و ملى ؛ مرتد فطرى كسى است كه يكى از پدر و مادرش در حال انعقاد نطفهء او ، مسلمان باشد سپس بعد از بلوغش اظهار اسلام نمايد و پس از آن از اسلام خارج شود . و مرتد ملى كسى است كه پدر و مادرش در حال انعقاد نطفهء او كافر باشند سپس بعد از بلوغ اظهار كفر نمايد پس كافر اصلى شود و پس از آن اسلام بياورد سپس بر كفر برگردد ، مانند نصرانى اصلى كه اسلام بياورد سپس به نصرانيتش - مثلا - برگردد . پس مرتد فطرى اگر مرد باشد زوجه‌اش از او جدا مىشود و نكاحش - بدون طلاق - فسخ مىشود وعده وفات مىگيرد سپس اگر بخواهد ، ازدواج مىكند و اموال او كه در وقت ارتداد مال او بوده ، بعد از اداى ديون او ، بين ورثه‌اش تقسيم مىشود ، مانند ميت ، و انتظار مرگ او كشيده نمىشود و توبه و رجوعش به اسلام در برگشتن زوجه و مالش به او ، فايده ندارد . البته توبه‌اش باطنا - و نيز ظاهرا نسبت به بعضى از احكام - ، قبول مىشود . پس بدنش پاك و عباداتش صحيح مىشود و اموال جديدى را كه به اسباب اختيارى به دست آورده ، مالك مىشود مانند تجارت و حيازت و ( نيز ) به اسباب قهرى مانند ارث ، مالك مىگردد . و برايش جايز است كه با زن مسلمان ازدواج نمايد بلكه حق دارد بر زوجهء سابقش ، تجديد عقد نمايد . و اگر مرتد فطرى زن باشد اموالش بر ملكش باقى مىماند و به ورثه‌اش برنمىگردد مگر اينكه بميرد و در صورتى كه مدخول بها نباشد از شوهر مسلمانش در همان حال بدون عده گرفتن جدا مىشود و اگر مدخول