( 1 ) شرائط نماز جماعت ( 2 ) اين شرائط علاوه بر آنچه كه گذشت ، چند چيز است : ( 3 ) ( اوّل ) - بين مأموم و امام يا بين بعضى از مأمومين و بعضى ديگر كه واسطهء اتّصال به امام مىباشند ، حائلى كه مانع ديدن است ، وجود نداشته باشد ، اين در صورتى است كه مأموم مرد باشد ، ولى اگر زن به مرد اقتدا كند ، وجود حائل بين او و امام يا بين او و مأمومين مرد ، مانع ندارد ، ولى وجود حائل بين مأموم زن و زنهاى مأموم ديگر كه واسطهء اتّصال به امام هستند و همچنين بين او ( زن ) و بين امام ، اگر زن باشد - بر فرض مشروع بودن امام جماعت شدن زن - محلّ اشكال است . ( 4 ) ( دوم ) - جايى كه امام ايستاده بالاتر از جاى مأمومين نباشد ، ولى اگر جاى امام مختصرى از جاى مأمومين بالاتر باشد ، اشكال ندارد و احتياط اين است كه به مقدارى كه عرفا - و لو با مسامحه - نگويند : جاى امام بلندتر است ، اكتفا شود . ولى بالاتر بودن جاى مأموم از جاى امام هر چند خيلى بالاتر باشد ؛ مثل پشت بام دكان و خانه ، مانعى ندارد ، امّا نه آن كه متعارف نباشد ، مثل ساختمانهاى بلندى كه در زمان ما معمول است كه بنابر احتياط نبايد جاى مأموم اين مقدار از جاى امام بلندتر باشد . ( 5 ) ( سوم ) - بين مأموم و امام يا صف جلوتر از او فاصله‌اى كه زيادتر از معمول است ، نباشد ، و احتياط آن است كه بين جاى سجدهء مأموم و جاى ايستادن امام يا بين سجدهء كسى كه عقب ايستاده است و جاى ايستادن كسى كه ( در صف ) جلو قرار گرفته ، بيشتر از يك قدم معمولى ، فاصله نباشد و احتياط بيشتر از آن اين است كه جاى سجدهء شخصى كه عقب ايستاده بدون فاصله پشت پاى جلوترى قرار بگيرد . ( 6 ) ( چهارم ) - جاى ايستادن مأموم جلوتر از محل ايستادن امام نباشد و احتياط آن است كه - هر چند مختصرى - از امام عقب‌تر بايستد و چنان كه جاى مأموم جلوتر نباشد ، ولى به جهت بلندى قدّش ، در ركوع و سجده از امام جلوتر قرار بگيرد ، ضررى نمىرساند ، اگر چه احتياط آن است كه در تمام حالات نماز ، جلوتر نبوده ، مخصوصا در موقع نشستن زانوهايش جلوتر از امام نباشد . ( 7 ) مسألهء 1 - تاريكى و غبارى كه مانع ديد هستند ، حائل حساب نمىشوند و همچنين نهر