مأموم باشد ، ولى اگر مشغول به چيزى است كه كار مأمومين است ، و لو مانند اين كه بدستور مستحبّ در دو ركعت اوّل نماز جماعت ، ساكت باشد ، بنا را بر اين كه اقتدا كرده بگذارد . ( 1 ) مسألهء 5 - اگر نيّت اقتدا به شخصى نمايد به حساب اين كه زيد است و بعدا معلوم شد كه عمرو است ، چنانچه عمرو عادل نباشد ، جماعت او باطل است و نمازش هم باطل است اگر ركنى را به خيال اقتدا كردن ، زياد كرده باشد و گرنه صحّت نماز خالى از قوّت نيست و احتياط آن است كه همان نماز را تمام كند ، سپس اعاده نمايد و اگر عمرو عادل باشد ، بنابر اقوا نماز و جماعتش صحيح است ، چه قصدش اين باشد كه به زيد اقتدا نمايد و خيال كرده كه شخص حاضر زيد است ، يا قصدش اين بوده كه به شخص حاضر اقتدا نمايد ، و لكن خيال كرده شخص حاضر زيد است و در صورت اول احتياط تمام كردن نماز و اعادهء آن است ، اگر با نماز فرادا متفاوت باشد . ( 2 ) مسألهء 6 - كسى كه فرادا نماز مىخواند ، بنابر احتياط جايز نيست كه در اثنا ، اقتدا نمايد . ( 3 ) مسألهء 7 - ظاهر اين است كه در جميع حالات نماز جماعت ، قصد فرادا كردن نماز - و لو - با اختيار جايز باشد هر چند كه چنين قصدى را از اوّل داشته باشد ، لكن احتياط آن است كه خصوصا در صورت دوم ، عدول به فرادا نكند ، مگر آن كه ضرورت - و لو دنيوى - پيش آيد . ( 4 ) مسألهء 8 - اگر بعد از قرائت امام ، قبل از ركوع قصد فرادا كند ، قرائت بر او واجب نيست ، بلكه اگر در اثناى قرائت امام قصد فرادا كند ، كافى است كه بقيّهء قرائت را خودش بخواند ، اگر چه احتياط آن است كه قرائت را از نو به قصد قربت و رجاء در صورت دوّم بخواند . ( 5 ) مسألهء 9 - اگر در اثناى نماز قصد فرادا كند ، بنابر احتياط جايز نيست دو مرتبه اقتدا نمايد . ( 6 ) مسألهء 10 - اگر در ركوع به امام برسد - قبل از آن كه سر از آن بلند كند - و لو بعد از ذكر باشد يا قبل از ركوع برسد ، ولى داخل نماز نشود تا امام به ركوع رود ، جايز است كه با او وارد نماز شود و براى مأموم يك ركعت حساب مىشود و اين حدّ نهايى رسيدن به يك ركعت در ابتداى وارد شدن به نماز جماعت است ، بنابراين ، به يك ركعت رسيدن در ابتداى نماز جماعت ، توقّف دارد كه به ركوع امام - قبل از شروع نمودن او در سر بلند كردن - برسد و امّا در ركعت‌هاى ديگر نرسيدن به ركوع امام ضررى نمىرساند به اين كه ركوع كند ، بعد از آن كه امام سر از ركوع بلند كرده باشد ، لكن شرط است كه قسمتى از ركعت امام را قبل از ركوع برسد و اگر نرسد ، مورد اشكال است . ( 7 ) مسألهء 11 - ظاهر اين است كه اگر در اوّل ركعت يا در اثناى قرائت ، داخل نماز [ جماعت شود و به ركوع امام نرسد ]