( 1 ) مسألهء 5 - همچنان كه نماز جمعه با كامل بودن شرايط بر اهالى شهرها و نواحى واجب است بر روستاها و حومه‌ها هم واجب مىباشد ، و همچنين بر چادرنشينان و بيابان‌نشين‌ها در صورتى كه آنجا را محلّ سكونت خود قرار داده باشند ، واجب است . ( 2 ) مسألهء 6 - نماز جمعه از خنثاى مشكل صحيح است و صحيح نيست او را امام قرار دهند و يا با او عدد نصاب را تكميل نمايند ، پس اگر عدد نصاب جز با او تكميل نشود ، نماز جمعه منعقد نمىشود ، و نماز ظهر واجب است . ( 3 ) وقت نماز جمعه ( 4 ) مسألهء 1 - وقت نماز جمعه با زوال شمس ( رسيدن ظهر ) داخل مىشود ، پس وقتى كه ظهر شد خواندن نماز جمعه واجب مىشود . و وقتى كه امام از خواندن دو خطبه هنگام ظهر فارغ شود و شروع در نماز جمعه نمايد ، صحيح است ، و امّا آخر وقت آن بطورى كه با گذشت آن نماز جمعه فوت شود ، مورد اختلاف و اشكال است ، و احتياط آن است كه از اوائل عرفى ظهر تأخير نيفتد ، و اگر از اين وقت تأخير افتاد ، احتياط آن است كه نماز ظهر را انتخاب كنند ، گرچه بعيد نيست كه وقت نماز جمعه تا برگشتن مقدار دو پا از سايهء اشخاص متعارف مردم امتداد داشته باشد . ( 5 ) مسألهء 2 - در صورتى كه وجوب نماز جمعه تعيينى باشد ، طول دادن خطبه نماز جمعه به اندازه‌اى كه وقت نماز جمعه فوت شود ، جايز نيست ، پس اگر چنين كند ، گناه كرده است و نماز ظهر واجب است ، كما اينكه در همين فرض ، اگر وجوب تخييرى هم باشد ، نماز ظهر واجب مىشود ، و نماز جمعه با فوت شدن وقتش ، قضا ندارد . ( 6 ) مسألهء 3 - اگر داخل نماز جمعه شوند و وقت نماز خارج شود ، چنانچه يك ركعت آن را در وقت خوانده باشند ، نماز جمعه صحيح است و گرنه بنابر اشبه باطل است و احتياط آن است كه بعنوان نماز جمعه تمام كنند ، سپس نماز ظهر را بخوانند ، و اگر عمدا تا بقاى وقت به مقدار يك ركعت خواندن ، نماز را تأخير بيندازند ، چنانچه بگوييم نماز جمعه وجوب تعيينى دارد ، گناه كرده‌اند ولى نمازشان صحيح است و اگر بگوييم وجوب تخييرى دارد - كما اينكه اقوا همين است - احتياط آن است كه نماز ظهر را بخوانند ، بلكه در فرض اوّل ( و تأخير غير عمدى ) هم بنابر قول به وجوب تخييرى آن ، احتياط ترك نشود كه نماز ظهر بخوانند . ( 7 ) مسألهء 4 - اگر يقين كند كه براى حدّ اقلّ واجب از دو خطبه و دو ركعت سبك و مختصر نماز جمعه وقت هست ، بين نماز جمعه و نماز ظهر مخيّر است ، و اگر يقين كند كه وقت براى اين مقدار وسعت ندارد ، نماز ظهر متعيّن مىشود ، و اگر در بقاى وقت ، شك داشته