آنها نمىپردازد ، داخل شده باشد ( در چنين موردى به شك در سلام ) ، اعتنا نمىكند كما اين كه اگر مأموم شك در گفتن تكبيرة الاحرام كند ، و به كارى كه مترتب بر تكبيرة الاحرام است ؛ و لو اين كه به مانند سكوت مستحبّى كه در نماز جماعت است و مانند آن ، مشغول شده باشد ، به شك خود اعتنا نمىنمايد . ( 1 ) مسألهء 5 - چيزى كه در محل آن چيز در انجام آن شك كند و آن را انجام دهد ، سپس متوجّه شود كه آن را بجا آورده بوده است ، نماز را باطل نمىكند مگر آن كه ركن باشد ، كما اينكه اگر از محلّ آن گذشته باشد ( و به شك خود اعتنا نكند ) و آن را انجام ندهد ، سپس معلوم شود كه آن را بجا نياورده بوده است ، نمازش باطل نمىباشد ، به شرط آنكه ركن نباشد و جبران آن ( هم ) ممكن نباشد به اينكه داخل ركن ديگرى شده باشد و اگر تدارك آن ممكن باشد ، بايد آن را جبران نمايد ، اگر چه ركن نباشد . ( 2 ) مسألهء 6 - اگر در حال انجام دادن كارى از كارهاى نماز شك كند كه در بعضى كارهاى قبلى شك كرده يا نه ، به شك خود اعتنا نمىكند و همچنين است اگر در آن حال شك كند كه چنين سهوى كرده است يا نه كه ( آيا در بعضى از كارهاى قبلى نماز ، اشتباه كرده يا نه ، به شك خود اعتنا نمىكند ) ولى اگر قبل از گذشتن محل آن شك كند كه در آن اشتباه كرده يا نه ، بايد آن را بجا بياورد . ( 3 ) حكم شك در عدد ركعتهاى نماز واجب ( 4 ) مسألهء 1 - براى شك مزبور ( شك در ركعات نماز ) به مجرد پيدا شدنش حكمى نيست اگر بعدا بر طرف شود ، ولى اگر شك باقى بماند ، چنين شكى نماز ( واجب ) دو ركعتى و سه ركعتى و دو ركعت اول نمازهاى واجب چهار ركعتى ، را باطل مىكند ، و همين شك در چندين صورت از نمازهاى چهار ركعتى باعث فساد نماز نيست بلكه براى آن علاج و چاره است پس از آنكه دو ركعت اوّل نماز را احراز نموده ( و علم به انجام آن داشته ) باشد و اين احراز به سر برداشتن از سجدهء آخر ( ركعت دوم ) حاصل مىشود و اما اگر ( سر از سجده بر نداشته باشد ) ، ذكر واجب را در سجده تمام كرده باشد ( و شك در ركعات نماز نمايد ) ، احتياط آن است كه بنا ( را بر سه مثلا ) بگذارد و به شك خود عمل نمايد ، سپس اعاده كند ، اگر چه بنا بر اقوا ( فقط ) اعادهء نماز لازم است و اين شك نماز را باطل مىكند . ( 5 ) صورت اوّل : شك بين دو ركعت و سه ركعت بعد از تمام كردن دو سجده است كه بنا را بر سه مىگذارد و ركعت چهارم را بجا مىآورد و نمازش را تمام مىكند ، سپس با يك ركعت نماز ايستاده يا دو ركعت نماز نشسته احتياط مىكند ، و احتياط بهتر آن است كه بين هر دو نماز احتياط با مقدّم داشتن يك ركعت نماز احتياط ايستاده جمع كند و سپس نماز را از نو بخواند . ( 6 ) صورت دوّم : شك بين سه ( ركعت ) و چهار ( ركعت ) در هر جاى نماز باشد ، كه بنا را بر چهار ركعت مىگذارد و حكم آن مانند صورت سابق ( اوّل ) است ، حتّى در احتياط ، جز در جلو انداختن يك ركعت نماز احتياط ايستاده [ بر نشسته كه در اين صورت تقديم احتياط ايستاده بر نشسته لازم نيست ] .