( 1 ) مسألهء 4 - اگر قبل از آن كه مشغول گفتن « اللّه اكبر » [ اجمالا بداند دو سجده از ركعت قبل يا قرائت همين ركعت حاضر از او فوت شده ] پيش از ركوع شود - بنابر فرض اينكه تكبير ركوع را مىگويد - و قبل از خم شدن براى ركوع - بنابر فرض اين كه آن را نمىگويد - ، اجمالا بداند كه يا دو سجده از ركعت قبلى يا قرائت همين ركعت حاضر از او فوت شده است ، بنابر اقوا اكتفاء به قرائت همين ركعت مىنمايد و همچنين است اگر بعد از شروع در تكبير قنوت يا بعد از شروع در قنوت و يا بعد از قنوت ، چنين علمى براى او پيدا شود كه بنابر اقوا به آوردن قرائت اكتفا مىكند ، ليكن سزاوار نيست كه احتياط - به اعادهء نماز ، را ترك نمايد . ( 2 ) مسألهء 5 - اگر بعد از فارغ شدن از نماز بداند كه دو سجده را ترك نموده است ، و نداند كه آيا هر دوى اينها از يك ركعت بوده است يا از دو ركعت ؟ احتياط ( واجب ) آن است كه قضاى هر دو سجده را بجا آورد ، سپس دو مرتبه دو سجدهء سهو بجا آورد و پس از آن ، نماز را اعاده كند و همچنين است اگر در اثناى نماز - البته بعد از داخل شدن در ركوع باشد ( و چنين علمى پيدا كند ) و اما اگر قبل از داخل شدن در ركوع باشد ( و چنين علمى برايش پيدا شود ، ) داراى صورى است كه اينجا ، گنجايش بيان آنها را ندارد . ( 3 ) مسألهء 6 - اگر بعد از ايستادن براى ركعت سوم ، بداند كه تشهد را نخوانده است ، و ليكن نداند كه آيا سجده را هم ترك كرده است يا نه ، بعيد نيست كه اكتفا به خواندن تشهد جايز باشد و احتياط آن است كه علاوه بر اين ، نماز را هم اعاده نمايد . ( 4 ) احكام شكّ ( 5 ) شكّ يا در اصل نماز است و يا در اجزاى آن و يا در ركعتهاى آن : ( 6 ) مسألهء 1 - كسى كه شك كند در نماز كه نداند نماز را خوانده است يا نه ، چنانچه شكّش بعد از گذشتن وقت نماز باشد به شك اعتنا نمىكند و بنا را بر خواندن نماز مىگذارد و اگر قبل از گذشتن وقت باشد ، نماز را مىخواند و گمان به خواندن و نخواندن نماز در اينجا در حكم شك است . ( 7 ) مسألهء 2 - اگر بداند كه نماز عصر را خوانده است و نداند كه آيا نماز ظهر را هم خوانده است يا نه ، احتياط ، بلكه اقوا آن است كه خواندن نماز ظهر واجب است - حتى در جايى كه از وقت به جز مقدار مخصوص به نماز عصر باقى نمانده باشد - امّا اگر از وقت ، به جز اين مقدار ( وقت خواندن نماز عصر ) باقى نباشد و بداند كه نماز عصر را نخوانده است و