قصد احتياط و رجاء باشد ( سپس به سجده رود ) ( 1 ) و نمازش را ادامه دهد و كسى كه ذكر سجده يا طمأنينه در آن يا بر زمين نهادن يكى از هفت موضع سجده را در حال ذكر ، فراموش كند و قبل از آنكه ، از عملى كه سجده بر آن گفته مىشود ، خارج شود ، يادش بيايد ، بايد ذكر را بگويد ولى در غير فراموشى ذكر ( مثلا در طمأنينه ) بايد به قصد « قربة الى اللّه » و بدون آن كه نيّت جزئيّت حتمى آن را داشته باشد ، عمل نمايد و اگر بعد از سر برداشتن از سجده يادش بيايد كه تحقيقا محلّ جبران آن گذشته است ، و بايد به نمازش ادامه دهد و كسى كه صاف نشستن بعد از سر برداشتن از سجدهء اوّل يا طمأنينه در آن را فراموش كند و قبل از آن كه به مسمّاى سجدهء دوّم داخل شود ، يادش بيايد ، بايد با طمأنينه بنشيند و سپس نمازش را ادامه دهد ، لكن در مورد فراموش كردن طمأنينه ، بايد قصد احتياط و رجاء داشته باشد . و اگر بعد از داخل شدن به سجدهء دوّم يادش بيايد ، ديگر جاى جبران آن گذشته است و بايد به نمازش ادامه دهد و كسى كه يك سجده يا تمام تشهد و يا بعض آن را فراموش كند و قبل از آن كه به حدّ ركوع ( ركعت بعد ) برسد ، و در صورتى كه آن جزء فراموش شده ، سجدهء آخر يا تشهد آخر باشد قبل از سلام ، يادش بيايد ، بايد آن جزء فراموش شده را بجا آورد و آنچه را - كه ( در حال فراموشى انجام داده و ) مىبايست پس از جزء فراموش شده انجام شود با ترتيب اعاده نمايد اگر يك سجده يا تشهد ركعت آخر را فراموش كند و بعد از سلام ، يادش بيايد ، چنانچه چيزى كه نماز را چه عمدا و چه سهوا باطل مىكند مانند حدث از او سر زده باشد ، تحقيقا محلّ جبران آن گذشته است و فقط بايد آن جزء فراموش شده را قضا نمايد و دو سجدهء سهو انجام دهد و اگر قبل از آن كه چنين چيزى از او سر بزند ، يادش بيايد ، در صورتى كه سجدهء را فراموش كرده باشد ، احتياط آن است كه سجده را بدون آن كه اداء و قضاى آن را تعيين نمايد ، بجا آورد ، سپس احتياطا تشهّد و سلام را بگويد و پس از آن ، احتياطا دو سجده سهو بجا آورد . و در صورتى كه تشهّد را فراموش كرده باشد ، بايد بدون تعيين اداء و قضاى آن ، تشهّد را بجا آورد ، سپس سلام و دو سجده سهو را احتياطا به جا آورد ، اگر چه اقوا آن است كه در اين دو مورد بعد از گفتن سلام ، محلّ جبران ، گذشته است ، خواه چيزى كه در هر حال نماز را باطل مىكند از او سر زده باشد يا نه ، و فقط قضاى جزء فراموش شده و دو سجدهء سهو بر او واجب است و كسى كه سلام را فراموش كند و قبل از آن كه چيزى كه نماز را چه عمدا و چه سهوا باطل كند ، از او سر بزند يادش بيايد ، بايد سلام را جبران كند و اگر جبران نكند ، نمازش باطل است و همچنين است ، هر چيز فراموش شده را كه در محلّ آن ، يادش بيايد ، اگر آن را جبران و تدارك نكند ( نمازش باطل است ) بنابر آنچه سابقا گذشت . ( 2 ) مسألهء 3 - كسى كه مثلا ركعت آخر نماز را فراموش كند و بعد از تشهد قبل از سلام ، يادش بيايد بايد بايستد و آن ركعت را بخواند و اگر بعد از سلام ، يادش بيايد ، چنانچه كارى كه سهوا نماز را باطل مىكند ، انجام نداده باشد بايد بازهم بايستد و نماز را تمام كند ، و اگر بعد از انجام چنين كارى ( كه حتى سهوا هم نماز را باطل مىكند ) يادش بيايد بايد نماز را از نو بخواند ، و فرقى بين چهار ركعتى و غير آن نيست ، و همچنين است اگر بيش از يك ركعت را فراموش كند ، و همچنين اگر قبل از سلام و بعد از تشهد يا قبل از آن يك ركعت را بر نمازش اضافه نمايد بايد نمازش را از نو بخواند .