اشكال است . امّا زياد كردن قيامى كه ركن است ، صورت نمىپذيرد مگر با زياد شدن ركوع يا تكبيرة الاحرام ، ( كه همراه آنها قيام متصل به ركوع و يا قيام در حال تكبيرة الاحرام نيز زياد مىشود ) و امّا نيّت بنا بر آن كه عبارت از داعى و محرك باشد ، زياد شدن آن تصوّر نمىشود ، و بنابر آنكه نيّت ، خطور قلبى و گذراندن در قلب باشد ، افزودن آن ضررى نمىرساند ، و زياد كردن غير اركان از روى سهو ، نماز را باطل نمىكند ، اگر چه بنابر احتياط ( واجب ) موجب دو سجدهء سهو مىشود ، چنان كه به زودى مىآيد . ( 1 ) مسألهء 2 - كسى كه سهوا چيزى از واجبات نمازش را كم كند و يادش نيايد مگر بعد از آن كه محلش گذشته باشد ، چنان كه ركن باشد ، نمازش باطل است و اگر ركن نباشد ، نمازش صحيح است و بايد سجدهء سهو ، انجام دهد ، بنابر تفصيلى كه در محل خود مىآيد ، و اگر جزء فراموش شده ، تشهّد يا يكى از دو سجده باشد ، بايد بعد از فراغ از نماز آن را قضا نمايد ، و از ميان اجزاى فراموش شده ، غير آنها قضاء ندارد ، و اگر جزء فراموش شده را ، در محلّش به ياد آورد بايد آن را جبران كند ، اگر چه ركن باشد و سپس آنچه را كه بايد پشت سر آن باشد ، اعاده كند ، و منظور از گذشت محل آن است كه داخل ركن ديگرى كه بعد از آن است ، شده باشد يا محل آوردن جزء فراموش شده ، كار خاصى باشد كه از محل اين فعل خاص ، گذشته باشد ، مانند ذكر ركوع و سجود وقتى آن را فراموش كند و بعد از سر برداشتن از آنها يادش بيايد بنابراين كسى كه ركوع را فراموش كند تا اين كه داخل سجدهء دوم شود ، يا هر دو سجده را فراموش كند تا اين كه داخل ركوع ركعت بعدى شود ، نمازش باطل است ، بر خلاف آن كه ركوع را فراموش كند و قبل از آنكه به سجدهء اول وارد شود يادش بيايد ، و يا آنكه دو سجده را فراموش كند و قبل از آن كه به ركوع ( ركعت بعدى ) برود ، يادش بيايد كه در اين دو صورت بايد برگردد و جزء فراموش شده را بجا آورد . و چيزهائى را كه قبلا ( در حال فراموشى ) انجام داده و مترتب بر آن فراموش شده است ، بايد با ترتيب دوباره انجام دهد اگر ركوع را فراموش كند و بعد از داخل شدن در سجدهء اول يادش بيايد ، احتياط ( واجب ) آن است كه برگردد و ( ركوع ) فراموش شده و چيزهايى را كه مترتب بر آن است ، بايد دوباره انجام دهد و بعد از تمام كردن نماز ، نماز را اعاده نمايد . و كسى كه تمام قرائت يا ذكر يا بعضى از آنها يا ترتيب در بين آنها را فراموش كند و قبل از آن كه به حدّ ركوع برسد ، يادش بيايد بايد آنچه را فراموش كرده ، جبران نمايد و آنچه را مترتب بر آن است اعاده نمايد و كسى كه قيام يا طمأنينه در قرائت يا ذكر را فراموش كند و قبل از ركوع يادش بيايد ، احتياط ( واجب ) آن است كه آنها را به قصد « قربة الى اللّه » بدون آن كه جزء حتمى نماز بودن آنها را قصد نمايد ، انجام دهد ، امّا اگر بلند يا آهسته خواندن قرائت را فراموش كند ، ظاهر آن است كه انجام دوبارهء آنها واجب نيست ، اگر چه جبران كردن موافق احتياط است ، مخصوصا اگر در اثناى قرائت ، يادش بيايد ، كه سزاوار نيست احتياط را ترك كند - به اينكه به قصد « قربة الى اللّه » بدون نيّت جزئيّت حتميّه - بجا آورد و كسى كه ، راست ايستادن بعد از ركوع يا طمأنينه در آن را فراموش كند و قبل از رسيدن به سجده يادش بيايد ، بايد با حالت طمأنينه ، راست ، بايستد البته در فراموشى طمأنينه بايد به