السيد الخميني (مترجم: اسلامى)

341

تحرير الوسيلة (فارسى)

حدّى كه صدق جواب سلام و ردّ تحيّت نكند ، جايز نيست ، بنابراين اگر جواب را از روى معصيت يا فراموشى يا به خاطر عذرى تا اين حدّ ( كه ديگر صدق جواب و ردّ تحيّت نكند ) به تأخير بيندازد ، وجوب جواب سلام ساقط مىشود ، پس چنين جواب سلامى ، در حال نماز جايز نيست و در غير نماز واجب نمىباشد و اگر شك كند كه آيا تأخير جواب به اين حد رسيده است يا نه ، بازهم همچنين است كه جواب آن در نماز جايز نيست و در غير نماز واجب نمىباشد . ( 1 ) مسألهء 8 - ابتداء سلام كردن ، مستحبّ كفائى است ، كما اينكه برگرداندن آن ( جواب آن ) واجب كفائى است ، پس اگر گروهى بر گروه ديگر وارد شوند ، سلام يك نفر از واردين بر آن عدّهء ديگر در انجام وظيفهء استحبابى و جواب يك نفر از آن عدّه سلام داده شده ( در انجام وظيفهء واجب ) كفايت مىكند . ( 2 ) مسألهء 9 - اگر يك نفر بر يكى از دو نفر سلام دهد و آن دو نفر ندانند كه كدام يكشان را در نظر گرفته است بر هيچ يك از اين دو نفر ردّ سلام ( و جواب آن ) واجب نيست ، و بر هيچ‌يك از آنها جستجو و پرسش ( از منظور سلام‌كننده ) واجب نيست ، اگر چه احتياط آنست كه اگر در حال نماز نباشند هر دو جواب سلام او را بدهند ( 3 ) مسألهء 10 - اگر دو نفر هر يك به ديگرى سلام كند بر هركدامشان برگرداندن سلام ( و جواب سلام ) ديگرى واجب است حتى جواب سلام كسى كه سلامش بعد از سلام ديگرى بوده است و اگر قضيه به عكس شود به اين ترتيب كه هر دو به گمان اين كه ديگرى به او سلام كرده ، به عنوان جواب سلام او به او سلام كند ، جواب دادن بر هيچ كدام از آن دو واجب نيست و اگر يك نفر به گمان اينكه ديگرى به او سلام كرده در حالى كه چنين سلامى ننموده است جواب سلام بگويد و شخصى كه به او سلام شده متوجّه اشتباه سلام‌كننده شود ، بنابر اقوا جواب سلام واجب نيست ، گرچه موافق احتياط است ، بلكه در تمام اين صور ( فرضها ) احتياط كردن ( و جواب دادن ) خوب است . ( 4 ) پنجم : قهقهه ( پنجم - ( از مبطلات نماز ) : قهقهه است ) ، و لو اينكه اضطرارى ( بدون اختيار ) باشد ولى قهقههء سهوى اشكالى ندارد ، كما اينكه تبسّم اگر چه عمدى باشد ، بىاشكال است و قهقهه عبارت از خنده‌اى است كه داراى صدا و آهنگ زير و بم باشد ، و خنده‌اى كه فقط مشتمل بر صدا باشد ، بنا بر احتياط ( واجب ) ، از نظر حكم ، ملحق به قهقهه مىباشد ، و اگر خنده به صورت فرض و تقدير داراى صدا يا هم داراى صدا و هم داراى آهنگ مذكور بود ، مثل كسى كه نگذارد كه خنده‌اش آشكار شود ولى درونش از خنده پر باشد و صورتش سرخ گردد و مثلا بدنش به لرزه بيفتد ، چنين خنده‌اى نماز را باطل نمىكند ، مگر آنكه طورى شود كه صورت نماز را به هم بزند . ( 5 ) ششم - عمدا به خاطر از دست دادن چيزهاى دنيوى ، با صدا گريه كردن بر خلاف آن گريه‌اى كه به دليل آنكه از نمازش غافل شده است انجام گيرد و يا به خاطر امر اخروى و يا به خاطر درخواست چيز دنيوى از خداوند متعال ، مخصوصا اگر شرعا رجحان داشته باشد ، انجام شود ، كه چنين گريه‌اى نماز را باطل نمىكند ، اما گريه‌اى كه داراى صدا