السيد الخميني (مترجم: اسلامى)

339

تحرير الوسيلة (فارسى)

داشته باشد ، نماز را باطل مىكند تا چه رسد به اين كه با اين جملات قصد احترام و تحيّت او را بنمايد و همچنين است ابتداء سلام كردن ( كه نماز را باطل مىكند ) . ( 1 ) مسألهء 2 - جواب سلام دادن در اثناى نماز به صورت مقدم داشتن كلمهء سلام بر ظرف ( يعنى كلمهء عليكم مثلا ) واجب است ، ( مثلا سلام عليكم بگويد ) اگر چه - بنابر اقوا - سلام دهنده ، ظرف را بر كلمهء سلام مقدم نموده باشد ( مثلا عليكم السلام گفته باشد ) و احتياط آن است كه جواب سلام در معرفه بودن و نكرده بودن ( مثلا الف و لام داشتن و نداشتن ) و در مفرد و جمع بودن مثل كلمات سلام‌كننده باشد ، اگر چه بنابر اقوا رعايت اين همانندى لازم نيست و امّا در غير نماز ، مستحبّ است جواب سلام بهتر از سلام باشد ، مثلا در جواب كسى كه سلام عليكم گفته ، بگويد « عليكم السلام و رحمت اللّه و بركاته » . ( 2 ) مسألهء 3 - اگر كسى با عبارت غلطى سلام دهد بطورى كه از سلام تحيّت خارج نشود ، واجب است به او جواب صحيح بدهد ولى اگر از سلام تحيّت خارج شود ، جواب دادنش در نماز جايز نيست . ( 3 ) مسألهء 4 - اگر سلام‌كننده بچهء مميّز باشد ، جواب سلام او واجب است و احتياط واجب آن است كه جواب سلام او به قصد قرآن خواندن نباشد ، بلكه جايز نبودن اين قصد قوت دارد . ( 4 ) مسألهء 5 - اگر بر عده‌اى سلام كند كه شخص نمازگزار يكى از آنهاست ، در صورتى كه بقيّه ، جواب سلام او را مىدهند ، احتياط ( واجب ) براى نمازگزار آن است كه جواب سلام ندهد و اگر شخص نمازگزار در ميان گروهى باشد و شخصى بر آنان سلام كند و نمازگزار شك كند كه آيا او را قصد كرده يا نه ، جايز نيست جواب سلام را بدهد . ( 5 ) مسألهء 6 - واجب است جواب سلام را چه در نماز و چه غير آن ، به طرف بشنواند به اين معنى كه ، صدايش را به جواب سلام طبق متعارف بلند كند بطورى كه اگر مانعى از شنيدن نباشد ، سلام دهنده ، جواب او را بشنود . و در صورتى كه سلام دهنده طورى دور باشد كه شنواندن جواب سلام به او ممكن نباشد ، بحسب ظاهر ، جوابش واجب نيست ، بنا بر اين جواب سلام او در نماز جايز نيست و در صورتى كه دور باشد به حدّى كه شنواندن جواب به او ، احتياج به بلند نمودن صدا داشته باشد ، بايد صدايش را بلند كند ، مگر آنكه موجب حرج باشد كه در اين صورت بنا بر احتياط ( واجب ) ، در صورتى كه توجه او به اشاره ممكن باشد ، جواب اشاره‌اى كفايت مىكند و ( در چنين موردى ) اگر در نماز باشد ، وجوب بلند نمودن صدا و شنواندن به او مورد ترديد است و احتياط ( واجب ) آن است كه در صورت امكان با اشاره جواب دهد ، و اگر سلام دهنده كر باشد ، چنانچه توجه دادن او به جواب و لو به كمك اشاره ممكن باشد ، بعيد نيست كه علاوه بر جواب متعارف توجّه دادن او به جواب ، واجب باشد و اگر توجّه دادن او ممكن نباشد ، جواب متعارف بدون اشاره كافى است . ( 6 ) مسألهء 7 - فورى بودن عرفى در جواب سلام واجب است . پس تأخير انداختن آن به