و خواه در پيشانى باشد يا در محلّ سجود ( مثلا ، مهر ) حتّى اگر در سجدهء اول ، به پيشانيش مهر يا خاك يا سنگريزه‌ها و مانند اينها چسبيده باشد ، بنابر احتياط واجب ، اگر اقوا نباشد ، بايد آن را براى سجده دوّم رفع نمود و منظور از پيشانى در اينجا ، از نظر درازا ( درازاى صورت ) از رستنگاه موى سر تا قسمت بالاى بينى و ابروها و از نظر پهنا ، ما بين دو جبين است . ( 1 ) مسألهء 2 - بنابر احتياط واجب ( هنگام سجده ) بايد بر مواضع هفتگانه تكيه كند بنابراين مجرّد تماس دادن آنها با زمين كفايت نمىكند و لازم نيست بر همهء آنها به اندازهء هم تكيه نمايد ، همچنانكه اگر در تكيه نمودن بر آنان غير از اين مواضع هم - با آنها باشند اشكالى ندارد ، مانند اينكه ذراع همراه كف دستها باشد و بقيه انگشت‌هاى پاها همراه دو انگشت بزرگ پا باشند . ( 2 ) و از آن جمله ( اوّل ) اينكه - گفتن ذكر در سجده ، طبق آنچه كه در ركوع گذشت ، واجب است ، البتّه ذكر بزرگتر در اينجا « سبحان ربى الاعلى و بحمده » است . ( 3 ) و از آن جمله ( دوّم ) اينكه - طمأنينه و آرامش بدن در حال ذكر واجب به نحوى كه در ركوع شنيدى ( ذكر شد ) واجب است . ( 4 ) و از آن جمله ( سوّم ) اينكه - در حال گفتن ذكر ، بايد مواضع هفتگانه در جاى خود قرار گرفته باشد ، بنابراين اگر در اثناى ذكر واجب در وقتى كه مشغول گفتن آن نيست ، جاى آنها را غير از پيشانى ( مثلا ، جاى دست را ) تغيير دهد اشكالى ندارد . پس اگر « سبحان اللّه » را گفت و بعد دستش را براى كارى و يا بىجهت از زمين بردارد ، سپس به زمين گذارد و بقيه ذكر را بگويد ، ضررى ندارد . ( 5 ) و از آن جمله ( چهارم ) اينكه - پيشانى را روى چيزى بگذارد كه سجده بر آن صحيح باشد ، طبق آنچه در بحث مكان نمازگزار گذشت . ( 6 ) و از آن جمله ( پنجم ) اينكه - سر را از سجدهء اول بردارد و بطور معتدل و آرام بنشيند . ( 7 ) و از آن جمله ( ششم ) اينكه - براى سجده كردن خم شود بطورى كه بايد محلّى كه پيشانيش بر آن نهاده مىشود با جايى كه مىايستد مساوى باشد بنابراين اگر يكى از آنها بلندتر از ديگرى باشد ، صحيح نيست ، مگر آنكه تفاوت ميان آنها به اندازهء ضخامت يك خشت معمولى كه سطح بزرگترش روى زمين قرار گرفته يا چهار انگشت متعارف به هم چسبيده ، باشد و امّا مساوى بودن ساير مواضع نسبت به يكديگر و يا نسبت به پيشانى ، لازم نيست ، بنابراين بالا يا پايين بودن جاى آنها تا وقتى كه باعث اين نباشد كه از صدق نام سجده خارج شود ، اشكالى ندارد . ( 8 ) مسألهء 3 - منظور از جاى ايستادن ( موقف ) كه واجب است ميان آن و جايى كه پيشانى ، بر آن نهاده مىشود ، به آن اندازه كه گفته شد تفاوت نباشد بنابر احتياط واجب ، ( جاى ) زانوها و دو انگشت بزرگ پاها است بنابراين ، اگر انگشتها را بر جايى كه بيشتر از آن مقدارى كه گذشت پايين‌تر يا بالاتر از جاى پيشانيش است بگذارد ، بنابر احتياط واجب ، نمازش باطل است ، اگر چه جاى زانوهايش با جاى پيشانيش مساوى باشد .