اين حالت بر حسب درجات متعبدين ، درجات گوناگون و مراتب بيشمارى دارد و سزاوار است كه داراى خضوع و خشوع و سكون و وقار بوده و قبل از نماز ، با هيأتى نيكو عطر زده و مسواك نموده و شانه بزند و سزاوار است ( مانند ) نماز وداع‌كننده ، نماز بخواند پس توبه و انابه و استغفارش را تجديد نمايد ، و سزاوار است در پيشگاه پروردگارش مانند عبد ذليلى كه در مقابل مولايش مىايستد ، بايستد و سزاوار است در گفتن « اياك نعبد و اياك نستعين » ، راستگو باشد و مبادا اين جمله را بگويد در حالى كه بندهء هواى نفس خويش است و از غير مولايش استعانت مىجويد ، و سزاوار است كه كوشش كند تا موانع قبول نماز را از خود دور نمايد مانند خودپسندى و حسد و تكبر و غيبت و ندادن زكات و ساير حقوق واجب كه مانع قبول نماز مىباشند . ( 1 ) افعال نماز ( 2 ) افعال نماز ( بر دو قسم ) واجب و مستحبّ است ، و افعال واجب آن ، يازده چيز است : نيّت ، تكبيرة الاحرام ، قيام ، ركوع ، سجده ، قرائت ، ( خواندن حمد و سوره ) ، ذكر ، تشهّد ، سلام ، ترتيب ، و موالات . و بعدا خواهد آمد كه بعضى از اينها ركن است ، و زياد و كم كردن آنها ، عمدا و سهوا ، نماز را باطل مىكند ، و البته بنابراين كه نيّت عبارت از داعى بر انجام فعل باشد ، زياد كردن آن تصوّر نمىشود ، و بنابراين كه نيّت عبارت از گذراندن عمل به قلب باشد ، زيادى آن مضرّ نمىباشد و واجباتى كه ركن نيستند ، زياد و كم كردن آنها سهوا - نه عمدا - نماز را باطل نمىكند . ( 3 ) نيّت ( 4 ) مسألهء 1 - نيّت عبارت است از قصد انجام كار ( يعنى نماز ) و در آن تقرّب به خداى متعال و فرمانبرى امر او معتبر است ، و در نيّت به زبان آوردن لازم نيست ، زيرا نيّت كارى است مربوط به قلب ، كما اينكه در نيّت اخطار قلبى ؛ يعنى آوردن عمل در فكر و حاضر كردن آن در خاطر ، واجب نيست كه مثلا در فكر و خزانهء خيال خود ، اين معنى را مرتّب نمايد كه مثلا ، فلان نماز را جهت فرمانبرى امر خدا مىخوانم ، بلكه وجود داعى و محرّك ( انگيزه ) كفايت مىكند . و داعى آن است كه انسان اجمالا اراده‌اى داشته باشد كه او را