مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
64
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
البتّه نسخ ديگرى هم از اين رساله موجود است ، كه از آن جمله نسخهء خطّى متعلّق به سازمان لغتنامهء دهخدا ، مكتوب 1007 ه . ق ، شمارهء 3 حجلة العرايس ( 87 پ - 95 ر ) است ، « 1 » كه متأسفانه امكان دستيابى بدان ميسّر نشد . لذا در تصحيح متن رساله ، به دو نسخهء مزبور اكتفا نموديم . چنانكه استاد عبد الحسين حائرى اذعان فرمودهاند در فونان و ديگر مراجع ما كتابى بدين نام ( بديعات اختيارى ) نيامده و در فهرست ريو از كتابى به نام جامع الفاظ عيسوى ياد شده كه فرهنگ لغات عربى و هندى اختيارات بديعى است « 2 » ، آنگونه كه از متن رساله و عدم وجود لغات هندى و شرح آن برمىآيد و اينكه مؤلّف رساله در مقدّمهء خود صراحتا نام رساله را با عنوان بديعات اختيارى در حلّ مشكلات اختيارات بديعى ياد كرده است ، بعيد بهنظر مىرسد كه بديعات اختيارى همان جامع الفاظ عيسوى باشد ، كه آن نيز شرح ديگرى است بر اختيارات بديعى حاجى زين العطّار ؛ و اللّه أعلم . علاوه بر شروح ياد شده بر اختيارات بديعى ، كتاب ديگرى نيز از فرزند حاجى زين العطّار ، يعنى حسين بن حاج زين الدّين على بن جمال الدّين حسين انصارى در اعراب و اسامى ادويههاى مذكوره در اين كتاب ، در دست است كه آغاز آن چنين است : « بسمله حمد و سپاس غفارى را - جلّ جلاله و عمّ نواله - كه كرمش صحراى سينهء مؤمنان را به نور هدايت برافروخت . . . » ؛ و چنين پايان مىيابد : « با مفتوح بنون زده ، ميم مفتوح بها زده ، و اللّه تعالى أعلم بالصّواب » « 3 » .
--> ( 1 ) . ر . ك : فهرست نسخههاى خطى فارسى ، ج 1 ، ص 482 . ( 2 ) . ر . ك : فهرست كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى ، ج 7 ، ص 634 . ( 3 ) . ر . ك : فهرست كتب خطّى كتابخانهء مركزى و مركز اسناد آستان قدس رضوى ، ج 19 ، صص 17 - 18 .