مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

132

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

كماد : آنچه خشك گرم كنند ، مثل سبوس و بابونه و امثال آن ، و اندكى آب نمك و مثل آن بر آن پاشند و بر عضو خسته نهند . كيلوس : غذايى كه در معده هضم شده باشد . كيموس : كيلوس است كه در جگر هضم شود . كرم : رز . « 1 » كهلان : بعضى باشند كه سنّ ايشان ما بين سى و پنج تا شصت سال باشد . فايده : بدان كه سنّ آدمى چهار قسم است : اوّل سنّ نموّ است « 2 » و آن از زمان ولادت است تا سى سالگى ، و اين پنج قسم است : طفوليّت ، و آن از زمان ولادت است تا زمان برخاستن طفل ؛ و صبى ، و آن از زمان برخاستن طفل است تا وقت دندان افتادن ؛ و ترعرع ، و آن از وقت دندان افتادن است تا وقت « 3 » بلوغ ؛ رهاق ، و آن سنّ بلوغ است ؛ و شباب ، و آن بعد از سنّ بلوغ است تا سى سالگى . دوم ، سنّ وقوف ، و آن از سى سالگى است تا سى و پنج سالگى . سيم ، سنّ « 4 » كهولت ، و آن از سنّ سى و پنج سالگى است تا شصت سالگى . چهارم ، شيخوخت ، و آن از شصت سالگى است تا آخر عمر ؛ و اللّه أعلم . « 5 » حرف اللّام الأعضاء لوزتين : دو گوشت عصبانىاند كه از دو جانب گلو رسته قريب بيخ زبان مايل به بالا و ملازه در ميان آن واقع شده . لهاة : ملازه است ، و آن گوشتى است زايد در نهايت كام رسته « 6 » از جانب بالا كه محافظت مجراى حلق مىكند از فرورفتن موذيّات در حلق . « 7 »

--> ( 1 ) . كرم : رز يا همان درخت انگور است . ( 2 ) . س : - است . ( 3 ) . س : - وقت . ( 4 ) . م : - سنّ . ( 5 ) . س : - و اللّه أعلم . ( 6 ) . م : + است . ( 7 ) . م : در او .