مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

66

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

دوم مجموعه‌اى است كه جزو اوّل آن ، با همين كاغذ و به همين خط ، در محرّم سال 1239 ه . ق . به پايان رسيده است . نام مؤلّف در آن ، « محمود بن الياس » و نام مهدى إليه « يستدر بن جبرعوناى » آمده است . آغاز آن چنين است : « سپاس خداوندى كه ذات او به هيچ ذات نماند و صفات او به هيچ صفات تشبيه نتوان كرد » . نسخه در اثناى باب سوم مقالهء چهارم ، ناتمام مانده است . حسن رهاورد اين رساله را تحت عنوان كتاب طب ثبت كرده است . 14 . نسخهء گوجرانواله ، حافظآباد ، به خط نستعليق توسّط شاه بن على گوهر در سال 1269 ه . ق . كتابت شده است و 130 برگ دارد . « 1 » 15 . نسخهء شمارهء كتابخانهء عاليهء علميهء حيدرآباد : اين نسخه به خط نستعليق و داراى 143 برگ است « 2 » . 16 . نسخهء شمارهء 413 مركز دايرة المعارف بزرگ اسلامى : اين نسخه متعلّق به مجموعهء اهدايى مرحوم سلطانى است و به خط نسخ در 55 برگ است و به قرن 13 منسوب شده است . نسخه فاقد ديباچه است و از ابتداى فهرست ابواب آغاز مىشود : « مقالهء اوّل در علم نظرى طب و آن هفده باب است » . پس از فهرست به نام كتاب اشاره شده است : « و اين مختصر را غياثيه نام كرده شد » . و در ميان باب بيستم از مقالهء چهارم ، ناتمام مانده . « 3 » . 17 . نسخهء كتابخانهء حكيم شير محمّد مولتانى : از اين نسخه اطلاع فراوانى در دست نداريم جز آنكه در ديباچه چنين نگاشته : « مختصرى است در علم طب ، به زبان فارسى از . . . محمود بن الياس الشيرازى . . . و اين كتاب را غياثيه نام نهاده ؛ چه از براى غياث الدين ساخته است . » « 4 » چنان‌كه پيداست ، اين عبارات با آغاز نسخهء 4860 كتابخانهء مركزى

--> ( 1 ) . فهرست مشترك نسخه‌هاى خطى پاكستان ، ج 1 ، ص 657 . ( 2 ) . همان . ( 3 ) . فهرست نسخه‌هاى خطى مركز دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 1 ، ص 183 . ( 4 ) . مكاتبات خواجه رشيد الدين ، ج 1 ، ص 62 .