مقدّمات فلسفهء طبيعى و نظريهء اخلاط و امزجه ، مقدّمة المعرفة « 1 » ، ستّهء ضروريه « 2 » و حفظ الصحّة « 3 » مىباشد . مقالهء دوم كه شامل 59 باب است ، حجيم‌ترين قسمت رساله است . چهل و نه باب اوّل آن ، چنان‌كه سنّت عمومى نويسندگان طبّى است ، به توصيف بيماريهاى خاص اعضا ، از سر تا قدم ، پرداخته و ذيل هر بيمارى ؛ سبب ، علامت ، علاج و خوراك مناسب بيمار را برشمرده است . در اين چهل و نه باب ، باز بنا بر سنّت نويسندگان طبّى ، هر بيمارى تحت نام عضوى مندرج است كه اختلال در آن عضو ، منشأ بيمارى است ؛ مثلا استسقا اگرچه در ظاهر بدن نمود مىيابد اما ذيل بيماريهاى كبدى طبقه‌بندى شده است . عنوان ابواب بيشتر مربوط به نام بيماريهاست ، اما بعضا به اعضا ارتباط يافته ؛ مثلا « باب چهل و پنجم : در رنجهاى مثانه » و « باب چهل و هشتم : در بيمارى انثيان » . ترتيب اعضا در اين مقاله تقريبا چنين است : مغز ؛ چشم ؛ گوش ؛ بينى ؛ زبان ؛ دهان ؛ دندان ؛ ناى ؛ ريه ؛ قلب ؛ مرى ؛ معده ؛ روده ؛ جگر ؛ سپرز ؛ كليه ؛ مثانه ؛ اعضاى تناسلى . ده باب آخر اين مقاله ، دربارهء امراضى است كه مربوط به عضو واحدى نيست . امراض پوست و استخوان نيز در همين ابواب جاى داده شده . باب آخر ، باب مفصلّى است كه به زهرها ، گزيدگيها و دور ساختن گزندگان اختصاص داده شده و شامل مبالغى از « خواص الاشياء » است . تنها در نسخهء مجلس ، ذيل باب 58 كه مربوط به تبهاست ، بابى بدون شماره افزوده شده كه حاوى روشهايى مهوّع براى مبارزه با نازايى است . ما اين قسمت را در پاورقى آورده‌ايم . در اين عبارات ، علاوه بر آنكه صراحتا از جادو سخن رفته است ، بازماندهء

--> ( 1 ) . Prognose . ( 2 ) . اسباب سته كه عبارت است از هوا ؛ مأكول و مشروب ؛ حركت و سكون جسم ؛ حركت و سكون نفس ؛ خواب و بيدارى ؛ استفراغ و احتباس . ( 3 ) . بهداشت .