مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
475
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
دو همسنگ آن عدس مقشّر بسايند و قرصها كنند . خوردنى دو دانگ به آب گرم مىدهند و به قانون مذكور عمل مىكنند . صفت دواء السّرطان : بگيرند سرطان نهرى ماده و علامت ماده آن بود كه جوالدوز به دو فرو برند ، از او « 1 » آبى سفيد بيرون آيد ؛ و همهء اطراف او بيندازند و به خاكستر و نمك پاك بشويند و بعد از آن به آب خالص بشويند و خشك گردانيده ، در كوزه نهند و سر آن محكم گردانند و يك شب در تنورى كه نان پخته باشند بنهند ، پس ده جزو از اين و جنطيانا « 2 » پنج جزو و كندر يك جزو نرم سوده ، در صباح و شام هربار مقدار دو درم به آب سرد مىدهند و جالينوس آورده كه هركس از اين دارو خورد از ترسيدن از آب ايمن شود و جگر آن سگ خوردن از فزع از « 3 » آب نيز ايمن گرداند ؛ و گفتهاند كه چهل كس را سگ ديوانه گرفت . بعضى از ايشان جگر خوردند و سالم ماندند و بعضى استنكاف نمودند و استعمال دواى جالينوس و انواع تدبيرات ديگر مفيد نيفتاد و اگر فزع پيدا شود ، تدبير آن است كه از موم و عقيد سكّر « 4 » جوافها سازند و پرآب كرده ، به بلع آن امر فرمايند ، يا مشربه سازند سرتنگ و لولهء « 5 » دراز بر آنجا نشانند و سر لوله « 6 » را در حلق نهند تا آب به حلق فرو رود و آب را نبيند . فصل ششم : در تدبير و با و تدبير شرب سموم مجملا امّا و با ، « فإنّ فرارا منه أولى » و اگر ميّسر نشود ، تنقيه بدن كنند و تعديل مزاج و ترك فواكه و شراب و شوربا . از فواكه مثل به توان خورد . آنچه ممنوع است ، فواكهء كثير الرّطوبة باشد ، مثل خربزه و زردآلو و بر مخفّفات و ترشيها اقتصار نمايند و خانه را به كافور و سعد و صندل و مشك و عود و عنبر و بيد و گز و سيب و به و امرود و گلاب مطيّب
--> ( 1 ) . س : - از او . ( 2 ) . جنطيانا ( جنطيانا ) : بيخى باشد سرخرنگ به گندگى انگشت و از انگشت بزرگتر است و آن را جنطين الملك و دواء الحيّه و كف الذئب خوانند . ( برهان ) ( 3 ) . س : - از . ( 4 ) . عقيد سكّر : دوشاب و ميپختج انگور سكّر ( نوعى انگور و بهترين آن بود ) . ( ر . ك : لغتنامه ) ( 5 ) . ش : لولو . ( 6 ) . ش : لولو .