مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
468
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
سوخته به « 1 » روغن را به مثل آنچه گذشت معالجه كنند و آنچه مخصوص است به اين ، سفيدهء تخم مرغ و اسفيداج و زيت بود ، تركيب كنند ؛ و امّا سوخته به آب گرم پيش از آنكه آبله زند ، آب انار بر آنجا ريزند خرقههاى خنك بر او نهند و خاكستر موى آدمى به زردهء تخم مرغ زده ، طلا كنند ؛ و اگر از آفتاب پوست « 2 » بسوزد ، مرهم كافورى طلا كنند و اگر روى را به سفيدهء تخم مرغ يا لعاب اسبغول يا مغز نان مايده در آب آغشته با « 3 » سفيدهء تخم مرغ طلا كنند ، از آفتاب متأثّر نشود . فصل ششم : در جراحات اگر جراحات خرد بود و تازه و از عوارض ديگر سالم و لبهاش هموار بود ، چنان بود كه در بستن « 4 » تا قعر آن تمام بر هم مىنشيند « 5 » ، بر هر جانبى رفاده نهند و به رباطى دو سر ببندند ، چنانچه لبهاى آن درست بر هم نشيند « 6 » و چيزى در اندرون نرود از موى و غير آن ، و اگر تازه نبود و دو سه روز بر او گذشته بود ، ليكن چرك و ريم نگرفته باشد ، آن را بخراشند تا خون آلوده گردد ، پس ببندند ؛ و اگر جراحت عظيم و غاير بود ، از اين ادويه زرورى ساخته ، بر آنجا ريزند : صبر ، مرّ ، كندر ، خون سياوشان ، و بر حوالى آن صندل و فوفل و آب گشنيز و كاسنى و خرفه « 7 » طلا كنند و اگر حال اقتضا نمايد ، فصد كنند ؛ و اگر لبهاى آن به هم نرسد بدوزند و اگر غور داشته باشد و از او چيزى گوشت افتاده بود « 8 » و تا قعر اجزاى آن بر هم نمىنشيند و در ميان فضايى داشته باشد كه در او رطوبت و وسخ جمع خواهد شد ، پس به ادويهاى كه تخفيف « 9 » رطوبت و جلاى وسخ تواند كرد ، احتياج باشد ، مثل اين مركّب : كندر ، صبر ، زراوند ، ايرسا ، توتيا ، اقليما ، نقره مجموع نرم كوفته ، بر آنجا ريزند و ببندند و بايد كه بستن غور آن محكمتر و لبش سستتر بود و عضو را بر
--> ( 1 ) . س : - به . ( 2 ) . س : رو . ( 3 ) . س : رو . ( 4 ) . س : - بستن . ( 5 ) . س : - مى . ( 6 ) . س ، ل : بندد . ( 7 ) . س : - و خرفه . ( 8 ) . د ، ش : باشد . ( 9 ) . ف ، ل : تجفيف .