باب ششم در امراض معده و جگر و سپرز مشتمل بر پانزده فصل « 1 » : فصل اوّل : در سوء مزاج معده يا سوء مزاج معده گرم ساده باشد « 2 » . علامتش تشنگى و جشاى « 3 » دخانى و فاسد شدن غذاهاى لطيف و اندك گرم و خشكى دهان و قلّت شهوت طعام . علاجش شراب زرك و غوره و انار و ريواج « 4 » و شراب صندل و ليمو و نارنج . غذا زرشكيّه و حصرميّه و سماقيّه و جرزميّه « 5 » و تفاحيّه و آب شديد البرد ؛ يا مادّهء صفرا . علامتش آنچه گذشت با تلخى دهان و غثيان و بيرون آمدن صفرا « 6 » به قى . علاجش تنقيه « 7 » به قى و اسهال و باقى تدبيرات مذكوره ؛ و از گرمى و ترى مىباشد . علامتش اعتدال آرزوى طعام و بسيارى آب دهان ، خاصّه نزديك گرسنگى و به قى برآمدن صفرا و بلغم و صفراى محّى ، « 8 » يعنى مثل زردهء تخم مرغ . علاجش قى كردن و به حبّ غاريقون « 9 » اسهال آوردن و شراب ليمو و گلقند آفتابى به هم سرشته دادن با نوشدارو نيم درم و ربّ بهى يك سير يا شراب نارنج در صباح به ناشتا خوردن ؛ و از گرمى و خشكى ساده مىباشد . علامتش علامات حرارت « 10 »

--> ( 1 ) . س : باب ششم مشتمل بر پانزده فصل در امراض . . . سپرز . ( 2 ) . ل : مىباشد . ( 3 ) . ش : جساء . ( 4 ) . ريواج : « ريباس » و « كماه » را به لغت تازى نامى ندانسته‌ام و به سريانى « يعميصا » گويند و به پارسى ريواج گويند و جكرى هم گويند . ( صيدنه ، ص 326 ) به فارسى ريواس و ريواج و جكرى نيز نامند . ( مخزن الادويه ، ص 458 ) . ( 5 ) . س : جرميه ؛ ش : حرميه ؛ جرزميّه : جرزم نان خشك بىنان خورش را گويند . ( لغتنامه ) ( 6 ) . س : - علامتش آنچه . . . صفرا . ( 7 ) . ل : - به قى علاجش تنقيه . ( 8 ) . محّ : زردهء تخم مرغ . ( ر ك : لغتنامه ، ذيل « زرده » . ) ( 9 ) . س : قاريقون ؛ دربارهء غاريقون ، ر . ك : مخزن الادويه ، ص 630 . ( 10 ) . س : + يا .