فاغره « 1 » گرم و خشك است . معده و جگر سرد و خداوندان اسهال بلغمى را سود دارد . فاونيا « 2 » عود الصليب است . سده جگر را بگشايد و بر مصروع بندند ، صرع را باز دارد . فرنجمشك « 3 » گرم و خشك است . خفقان بلغمى و سوداوى « 4 » را سود دارد . فطراساليون « 5 » تخم كرفس كوهى است . گرم و خشك است به درجه سيوم . فقاع معدهء گرم را سود دارد و آنچه از آب ماز « 6 » ساخته باشند ، مزاج گرم را سود دارد « 7 » و تشنگى بنشاند . فلفل گرم و خشك است . ورمهاى گرم « 8 » را تحليل كند . فيل زهره « 9 » ، درخت حضض « 10 » است . ورمهاى صفراوى « 11 » را سود دارد طلى كردن . باب القاف قرنفل « 12 » گرم و خشك است . بوى دهان را خوش كند .

--> ( 1 ) . فاغره : به فتح غين ، نوعى عطر است كه دانه‌اى دهان گشوده و سخت باشد به مقدار نخود و برخى گويند گل « راى چنپا » باشد كه خوش‌بو است و زرد و مانند زنبق . ( برهان قاطع ) . ( 2 ) . فاونيا : فاوانيا ، درخت عود الصليب است . ( برهان قاطع ) ؛ م : فلونيا ؛ س : فلقيل ؛ فلونيا از ادويه مركبه است و فليفله كه بىشباهت به ضبط « س » نيست ، ميوهء درخت عود و ثمرة العود است و در لغت اندلس ، زنيان است . ( 3 ) . م : - فرنجمشك . ( 4 ) . م : سودايى و بلغمى . ( 5 ) . فطراساليون : به ضم اول ، به لغت يونانى تخم كرفس باشد . چه فطرا به معنى تخم و ساليون كرفس را گويند و بعضى گويند فطراساليون كرفس كوهى است . ( برهان قاطع ) . ( 6 ) . آب ماز : شايد مغلوب ماز آب باشد كه گويا اصل كلمه ميزاب است و ميزاب قسمتى از دستگاه تقطير و عرق كشى است . ( ر . ك . لغتنامه ) . ( 7 ) . س : - فطراساليون . . . دارد . ( 8 ) . م : سخت . ( 9 ) . فيل زهره : درختى است كه ثمر آن شبيه فلفل است . ( برهان قاطع ) ، فيل زهرج . ( 10 ) . حضض : به ضم اول و فتح يا ضم ثانى . حضض هندى همان فيل زهرج است . ( لغتنامه ) . ( 11 ) . س : سودايى ؛ اما فيل زهره ضد صفرا و ضد يرقان است . ( 12 ) . قرنفل : به فتح اول و دوم و ضم چهارم ، اصلا يونانى است و همان ميخك است . ( حواشى برهان قاطع ) .