مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

194

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

خارش قضيب و خايه : سبب آن ماده‌اى تيز باشد كه در آنجا منصب شود . علاج : رگ باسليق بايد « 1 » زدن « 2 » و مطبوخ هليلهء زرد بايد « 3 » دادن « 4 » و خلطهاى تيز مستفرغ كردن « 5 » و صندل سرخ و شياف ماميثا « 6 » و عرق گل طلا « 7 » كردن « 8 » ؛ و علق « 9 » كه آن را ديوچه « 10 » گويند بر « 11 » روى ران بايد افكندن « 12 » . فتق و قيله « 13 » ، فرود « 14 » آمدن بعضى از رودگانى « 15 » ها و باد « 16 » غيظ است كه « 17 » به كيسهء خايه « 18 » به سبب اتساع مجارى فرود آيد « 19 » . علاج « 20 » آن است كه رانها بر هم فشارند « 21 » تا باز جاى خود رود و به رفاده « 22 » ببندند « 23 » . و از پياده رفتن و مجامعت « 24 » و « 25 » طعامهاى نفاخ خوردن « 26 » پرهيز كند « 27 » . و گوارش زيره و معجون حب الفار بايد « 28 » دادن « 29 » . و ضمادهاى قابض برمىنهند « 30 » چون اقاقيا و صبر و پوست انار و

--> ( 1 ) . ل : - بايد . ( 2 ) . ل : زنند . ( 3 ) . ل : - بايد . ( 4 ) . ل : دهند . ( 5 ) . ل : كند . ( 6 ) . ل و م : ماشيا ؛ ماشيا : حشيش ارغامونى و آن رستنىاى باشد مانند خشخاش و به شيرازى ماميثاى سرخ گويندش . ( برهان قاطع ) . ر . ك : اختيارات بديعى ، ص 402 ؛ « ماشيا : حشيش ارغامونى بود و گفته شد و آن را ماميثاى سرخ خوانند . » ( همان ، ص 404 ) . ( 7 ) . س : + بايد . ( 8 ) . ل : كند . ( 9 ) . علق : به فتح اول و ثانى ، زالو ( لغتنامه ) . ( 10 ) . ديوچه : زالو ( لغتنامه ) . ( 11 ) . ل : به . ( 12 ) . س : افكند . ( 13 ) . قيله : فتق و ورم خايه ( لغتنامه ) . ( 14 ) . ل : فرو . ( 15 ) . م : رودگان . ( 16 ) . م : بادى . ( 17 ) . س : - كه . ( 18 ) . م : + آيد . ( 19 ) . ل و م : - فرود آيد . ( 20 ) . س : + تدبير . ( 21 ) . س : بفشارند . ( 22 ) . ل : رما ؛ س : رفايده ؛ رفاده : پارچه‌اى كه بدان جراحت را بندند ، رگ‌بند ، خسته‌بند . ( لغتنامه ) . ( 23 ) . س : دربندد . ( 24 ) . م : + كردن پرهيز كند . ( 25 ) . ل : + از . ( 26 ) . س : - خوردن . ( 27 ) . م : نخورند . ( 28 ) . ل : - بايد . ( 29 ) . ل : دهند . ( 30 ) . م : مىبايد نهادن .