مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

116

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

يك روز آيد و دو روز نيايد « 1 » و مدت درنگ اين تب بيست و چهار ساعت باشد « 2 » . و چون در اندرون عروق « 3 » عفن شود ، دايم باشد و « 4 » به نوبت ربع اشتداد « 5 » كند تا آن‌گاه كه منقضى شود و آن را ربع گويند . و اللّه اعلم « 6 » . باب يازدهم « 7 » : در شناختن « 8 » احوالى « 9 » كه دلالت بر نيكى و بدى حال بيمار و « 10 » بيمارى « 11 » كند يكى از قوت نفسانى بايد جستن « 12 » ؛ چنان كه خفتن و باز نشستن و حركت كردن بر وى آسان بود « 13 » و اندر بستر به « 14 » پهلو خسبد « 15 » و بر آن شكل « 16 » به پشت باز نيفتد ، بىمراد . ديگر از قوت طبيعت بايد جستن . و اين چنان باشد كه « 17 » نبض قوى باشد و دم زدن آسان « 18 » باشد « 19 » . ديگر از قوت دماغ بايد جستن چنان كه حواسها « 20 » به سلامت باشد و شوريدگى و اختلاط در عقل نباشد و درد سر نباشد . و از پس بيماريهاى حادّه نيز « 21 » عطسه آمدن نشان قوت دماغ باشد . و پديد آمدن دانه‌ها و بثرها « 22 » بر لب و بينى ، خاصه اندر تب « 23 » غب خالصه « 24 » نشان خير « 25 » باشد . اشتهاى غذا نشان خير باشد در تبهاى حاده « 26 » . روز بحرانى « 27 » خون « 28 » بينى و يرقان نشان

--> ( 1 ) . ل : نياد . ( 2 ) . ل : بود . ( 3 ) . م : رگها . ( 4 ) . س : - دايم باشد و . ( 5 ) . س : اشداد . ( 6 ) . س : - تا آن‌گاه . . . اعلم . ( 7 ) . م : + از مقالهء اول . ( 8 ) . س : - شناختن . ( 9 ) . ل و م : احوال . ( 10 ) . ل : - نيكى و بدى حال بيمار و . ( 11 ) . م : - و بيمارى . ( 12 ) . م : جست . ( 13 ) . م : باشد . ( 14 ) . س : بر . ( 15 ) . س : خسپد ؛ م : خفتد . ( 16 ) . م : + و . ( 17 ) . س : - كه . ( 18 ) . س : + بر وى . ( 19 ) . ل : بود . ( 20 ) . ل : حياتها ؛ م : حاستها . ( 21 ) . س : - نيز . ( 22 ) . م : تيرها . ( 23 ) . ل : - تب . ( 24 ) . م : - خالصه . ( 25 ) . س : خيرها . ( 26 ) . س : + و در بحرانى كه . ( 27 ) . س : بحران باشد . ( 28 ) . س : + از .