مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)
111
گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)
رسيدن گرمى به فعل ، همچون گرمى « 1 » آتش و « 2 » آفتاب « 3 » . سوم « 4 » رسيدگى گرمى به قوت چون گرمى فلفل و زنجبيل . چهارم بستگى مسام . پنجم عفونت . اسباب بيماريهاى « 5 » سرد هشت است : اول رسيدن سردى به فعل همچون برف . دوم « 6 » رسيدن سردى به قوت همچون افيون « 7 » . سوم « 8 » حركت به افراط . چهارم سكون « 9 » به افراط . پنجم « 10 » اندك « 11 » خوردن « 12 » . ششم بسيار « 13 » خوردن طعام و شراب به افراط . هفتم بستگى مسام « 14 » . هشتم گشادگى مسام . اسباب بيماريهاى تر « 15 » چهار است : اول رسيدن ترى به فعل چون حمام . دوم « 16 » رسيدن ترى به قوت چون خوردن ماهى . سوم « 17 » بسيار خوردن . چهارم آسودگى و رياضت ناكردن « 18 » . اسباب بيماريهاى خشك « 19 » چهار است : اول رسيدن باد سموم . دوم « 20 » خوردن غذا « 21 » و داروهاى خشك . سوم « 22 » كم خوردن به افراط . چهارم حركت كردن به افراط . سببهايى « 23 » كه سدّه با « 24 » ديد آورد « 25 » ، هفت چيز است : چون تولد سنگ در « 26 » مجراى بول يا فسرده شدن خون در عروق يا ملتحم « 27 » شدن ريش و گوشت فزونى در مجرايى رستن يا ثولولى « 28 » اندر منفذى پديد آمدن يا آماسى اندر منفذى پديد
--> ( 1 ) . ل : - گرمى . ( 2 ) . م : + رفتن و رفتن در . ( 3 ) . ل : آفتاب و آتش . ( 4 ) . س : + همچون ؛ م : سيوم . ( 5 ) . س : بيمارى . ( 6 ) . م : دوم . ( 7 ) . س : - همچون افيون . ( 8 ) . م : سيوم . ( 9 ) . س : همچون آسايش . ( 10 ) . س : + همچون خواب به افراط . ( 11 ) . م : كم . ( 12 ) . م : + به افراط ؛ ل : + چنانچه رطوبات اصل به تحليل برود و حرارت غريزى به واسطهء آفتاب منطعيه [ ؟ ] منطقى گردد ؛ س : - اندك خوردن . ( 13 ) . س : بسيارى . ( 14 ) . س : حسام . ( 15 ) . م : + و آن . ( 16 ) . م : - دوم . ( 17 ) . م : سيوم . ( 18 ) . م : ناكشيدن . ( 19 ) . م : + و آن . ( 20 ) . م : دوم . ( 21 ) . م : غذاها . ( 22 ) . م : سيوم . ( 23 ) . م : ذكر اسبابهايى . ( 24 ) . ل : باز . ( 25 ) . م : + و آن . ( 26 ) . م : اندر . ( 27 ) . التحام : همآمدگى زخم ( لغتنامه ) . ( 28 ) . م : ثولوى ؛ ثولول : به ضم اول و سكون ثانى يا همزه ثانى ، ورمهاى كوچك بسيار سخت و مانند نخود يا كوچكتر آن و گرد ، زگيل ( لغتنامه ) .