باشد « 1 » زياده « 2 » تر از غمامى و چون راست بود ، نشان « 3 » سوختگى به غايت باشد « 4 » . رسوب سرخ علامت « 5 » ناگوارى « 6 » و عدم نضج است . رسوب تيره علامت « 7 » سردى مزاج و عدم قوت است « 8 » . رسوب زرد علامت « 9 » حرارت مزاج و بسيارى صفرا « 10 » است . قوام « 11 » رسوب نيك آن است « 12 » كه متصل الاجزا باشد و هموار « 13 » باشد « 14 » . و قوام « 15 » رسوب « 16 » نا « 17 » طبيعى « 18 » سيزده است : « 19 » مخاطى ، « 20 » خراطى ، « 21 » سويقى « 22 » ، نخالى « 23 » ، كرسنى « 24 » ، لحمى ، « 25 » دسمى « 26 » ، رمادى « 27 » ، دموى ، « 28 » شعرى ، « 29 » عجينى ، « 30 » رملّى ، « 31 » مدى « 32 » . عجينى همچون « 33 » پاره‌هاى خمير گداخته باشد . « 34 » مخاطى سپيد و غليظ بود « 35 » .

--> ( 1 ) . م : بود . ( 2 ) . س : زيادت . ( 3 ) . س : بسان . ( 4 ) . ل : بود . ( 5 ) . م : نشان . ( 6 ) . س : ناگواريدن . ( 7 ) . م : نشان . ( 8 ) . س : بود . ( 9 ) . م : نشان . ( 10 ) . س : - بسيارى صفرا ؛ م : صفراى بسيار . ( 11 ) . ل : و قوام . ( 12 ) . س : - است . ( 13 ) . ل : همواره . ( 14 ) . ل : بود . ( 15 ) . س : - و قوام . ( 16 ) . م : + بد آن است كه . ( 17 ) . م : غير . ( 18 ) . م : + باشد و آن . ( 19 ) . م : + اول . ( 20 ) . س : + مدى ؛ م : + دوم . ( 21 ) . م : + سيوم . ( 22 ) . سويق : پست ( لغتنامه ) ؛ م : + چهارم . ( 23 ) . م : + پنجم ؛ نخالى : به ضم اول منسوب به نخاله كه سبوس باشد . ( لغتنامه ) ؛ « اما سبوسى شبيه به زرنيخ احمر است و به سويقى ( شبيه به دانه‌هاى نيمكوب ) موسوم بوده » ( قانونچه ، ص 72 ) ؛ به اين ترتيب چغمينى « نخالى » و « سويقى » را يكى انگاشته است . ( 24 ) . س و م : كرسنگى ؛ كرسنه معرب كرشنه به فتح اول و ثالث ، آن غله‌اى باشد تيره‌رنگ ما بين ماش و عدس ، گاودانه . ( لغتنامه ) ؛ ضبط نسخهء « ل » نيز خارج از قاعده نيست . در ترجمهء قانونچه « كرسنيه » ضبط شده است . ( قانونچه ، ص 71 ) ؛ م : + ششم . ( 25 ) . م : + هفتم . ( 26 ) . دسم : به فتح اول و ثانى چربش گوشت ( لغتنامه ) ؛ م : + هشتم . ( 27 ) . ل : - رمادى ؛ م + نهم . ( 28 ) . م : + دهم . ( 29 ) . م : + يازدهم . ( 30 ) . م : + نهم . ( 31 ) . م : + سيزدهم . ( 32 ) . ل : رمدى ، علقى ، شعرى ؛ س : - رملى ، مدى . ( 33 ) . س : عجون . ( 34 ) . م : - عجينى . . . باشد . ( 35 ) . م : باشد .