السلام كه تصريح كردند نظر به صورت زن اجنبيه جايز است ، احتياطى از خود وضع نكنند . خدا و پيغمبر صلى الله عليه و آله و ائمه عليهم السلام به مصالح و مفاسد نوع بشر داناتر هستند و اگر مصلحت در آن احتياط بود ، اينها به رعايت آن احتياط ، از آن مجتهدين اولى بودند . بدون شبهه ، در مقابل ادلّهء صريحه براى تأثّر به عادات ، اين‌گونه احتياطات به بدعت‌هاى خوارج شبيه‌تر است تا به فتواى اجتهادى . چنان‌چه دربارهء خوارج در خبر وارد است كه بر خودشان سخت گرفتند « 1 » و خدا بر آن‌ها سخت گرفت ؛ مخصوصا براى آن‌هايى كه ادلّهء كافى از اخبار اهل بيت عصمت عليهم السلام در دست دارند . اين‌گونه احتياطات مزاياى اسلام و اهل بيت را مىبرد و شريعت را مسخ مىنمايد . مثلا اگر احمد بن حنبل به وجوب ستر كفين ، و يا شافعيين قائل به وجوب ستر قدمين گردند ، شايد از نقطه‌نظر فقهى اين قدر معلوم نيستند ؛ زيرا كه حديثى از پيغمبر دارند كه بدن زن عورت است و توجيه و تفسيرى براى اين حديث در دست ندارند ؛ امّا علماى شيعه كه اخبار متعدده دارند و در آن اخبار تصريح شده كه وجه و كفين و قدمين مستثنا هستند و حديث نبوى به آن‌ها تخصيص شده است ؛ چه عذرى خواهند داشت ، اگر در مقابل حكم ائمه اطهار ، احتياط بدون مورد و مدرك جعل و وضع نمايند ؟ بر مجتهدين لازم است دقّت بيشترى بكنند و برحسب ادلّه و شرع فتوى بدهند و اين احتياطات بىمورد را دور بيفكنند و به عادات جاهلانهء عوام و محيط متأثّر نشوند و ديگران را از شريعت متنفّر نسازند و مزايا و حكمت‌هاى اين شريعت غرّا را از بين نبرند ؛ و بر عوام واجب است كه از مجتهدين متابعت كنند و دخالت در احكام شرعيه ننمايند . و اگر فتوايى مخالف هوى و عادات و تصوّرات خودشان ديدند ، به مجتهدين چيره نشوند ؛ مانند بنى اسرائيل كه پيغمبران را اگر بر خلاف هواى خودشان سخنى مىگفتند ، تكذيب مىكردند ، يا به قتل مىرساندند و سبب ذلّت و نابودى آن‌ها همين عمل شد . و خداوند متعال در سورهء بقره براى تقبيح عمل آن‌ها اين وضع را حكايت كرده و فرمود : « أَ فَكُلَّما جاءَكُمْ رَسُولٌ بِما لا تَهْوى أَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ فَفَرِيقاً كَذَّبْتُمْ وَ فَرِيقاً تَقْتُلُونَ » ؛ « 2 » اگر همهء مجتهدين اين صراحت و شجاعت در مقابل محيط و عوام و افراد ديگر داشته باشند كه به خالق نظر داشته نه به مخلوق ، و طالب اجر در روز جزاء ، نه مزد از مردم باشند ؛ بايد اقدام به اين امر بنمايند و شريعت اسلام را احيا ، و بدعت‌ها و ضلالت‌ها را به هر اسم و رسم باشد ، محو و نابود سازند . در تهران ، اميد يافتن چنين كسى نيست ؛ زيرا در مقابل صراحت و نشر حقايق كه

--> ( 1 ) . گويا مقصود اين حديث است : انّ الخوارج ضيّقوا على أنفسهم بجهالتهم ؛ إنّ الدين أوسع من ذلك . تهذيب ، ج 1 ، ص 241 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 83 ( 2 ) . بقره 86 .