شعر بعدى از مرتضى شكسته عضو انجمن ادبى ايران است كه بسيار طولانى است و ضمن آن دربارهء كشف حجاب و رضاشاه به تفصيل سخن گفته شده است : قرن‌ها بگذشت و زن در پستى و خوارى بزيست * اندك‌اندك يافت سوى علم و دانش رهبرى تا كه ايزد خواست ايران را سرافرازى دهد * داد اين كشور به دست پادشاه عبقرى داد فرمان تا زن از دانش خودآرايى كند * تا تواند با زن غربى نمايد همسرى چون‌كه چادر برگرفتند از سر خود بانوان * رفت ابرى نيلگون گفتى ز روى آسمان ليك تنها چادر افكندن نخواهد بود بس * جهد بايد كرد و موهومات را برد از ميان بد غم ما از حجاب بانوان آن هم برفت * پس ثناى پهلوى ما را بود ورد زبان « 1 » در شمار يكى از آخرين قطعات شعرى كه در اين مجموعه آمده ، شعرى است از عباس فرات منشى انجمن ادبى ايران كه در جمع بايد آن را تندترين شعر در ستايش كشف حجاب و بدگويى از حجاب دانست : تيره چادر روز را بر بانوان شب كرده بود * نصف خلق ملك ايران را معذّب كرده بود ذلّت و ادبار خيل بانوان زين پرده بود * وضعشان را اين سياهى نامرتب كرده بود مردها را غفلت و سستى و زن‌ها را حجاب * اين همه بدبختى ايجاد اين دو مطلب كرده بود بانوان را قرن‌ها اين چادر تيره به دهر * دور از جاه و مقام و نام و منصب كرده بود پردهء نيلى به روى بانوان بود از جنون * اين عمل را نه خرد نه دين نه مذهب كرده بود چادر نيلى بيفكندند از سر بانوان * كان سياهى روز را در چشمشان شب كرده بود « 2 » در پايان ، نام بيست و يك تن از كسانى كه شعرى دربارهء كشف حجاب فرستاده‌اند ، اما چون دير به دست ساعى ( تدوينگر مجموعه ) رسيده ، امكان چاپ آن در اين مجموعه نبوده ، ياد شده است . شعر زندخت بر ضد حجاب فخر الملوك مشهور به زندخت ( 1290 - 1331 ش ) شاعر و روزنامه‌نگار از كسانى است كه در نهضت آزادى بانوان از نوع رضاخانى آن ، سخت تلاش كرد . « 3 » نمونهء شعر ضد حجاب وى چنين است : ندانم اين كفن و پيچه و نقاب چيه * اگر كه ما بشر استيم اين عذاب چيه

--> ( 1 ) . همان ، ص 49 - 51 ( 2 ) . همان ، ص 53 - 54 ( 3 ) . طلعت انصارى در كتاب « زندخت پيشاهنگ نهضت آزادى بانوان ايرانى » ( تهران ، طهورى ، 1346 ش ) شرح حال و اشعار و نامه‌هاى وى را آورده است .