الشيخ رسول جعفريان

1209

رسائل حجابيه (فارسى)

جمعى از فقها به مضمون اين روايت فتوا داده‌اند . از مرحوم آية اللّه آقا سيد عبد الهادى شيرازى نقل شده است كه ايشان اين حكم را در مورد آن عده زنان شهرى كه همچون زنان دهاتى نهى كردن ايشان مفيد واقع نمىشود تعميم مىدادند و به همين علتى كه در حديث ذكر شده است ( كه نهى كردن ايشان اثر ندارد ) استناد مىجستند . بعضى از فقها و مراجع بزرگ تقليد معاصر نيز عينا همين‌طور فتوا مىدهند و به همين علت كه در حديث ذكر شده استناد مىكنند « 1 » . ولى اكثر فقها چنين فتوا نمىدهند ، حتى در مورد زنان باديه‌نشين و دهاتى هم فقط به همين اندازه اكتفا مىكنند كه بر مردان واجب نيست رفت‌وآمد خود را از مكانهايى كه اين زنان وجود دارند قطع كنند . اگر گذر كردند و نظرشان افتاد مانعى ندارد ، اما اينكه به صورت يك استثناى دائمى باشد ، نه . به‌هرحال استشهاد ما در اين روايت و نظاير آن بدين است كه در هيچ موردى از وجه و كفين سؤال نشده ، و اين بدان جهت بوده كه عدم لزوم پوشانيدن آن‌ها از نظر راويان ، قطعى و مسلّم بوده است و كوچكترين ترديدى در آن نمىرفته است و قبلا گفتيم كه هرگز احتمال نمىرود كه پوشيدن « رو » را لازم مىشناخته‌اند و در پوشيدن « مو » ترديد داشته‌اند . 3 . رواياتى كه مستقيما حكم وجه و كفين را چه از نظر پوشيدن و چه از جنبهء نگاه كردن بيان مىكند . ولى البته عدم لزوم پوشيدن وجه و كفين دليل بر جواز نظر نيست اما جواز نظر دليل بر عدم لزوم پوشيدن وجه و كفين هست . ما قبلا در ذيل آيهء « وَ لا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا ما ظَهَرَ مِنْها » بعضى از اين روايات را ذكر كرديم و اكنون چند روايت ديگر را ذكر مىكنيم : الف . خبر مسعدة بن زرارة ، قال : سمعت جعفرا - و سئل عمّا تظهر المرأة من زينتها - قال عليه السلام : الوجه و الكفّين « 2 » . مسعدة بن زراره از حضرت صادق عليه السلام نقل مىكند كه وقتى از حضرت دربارهء زينتى كه زن مىتواند آشكار كند سؤال شد فرمود : چهره و دو كف . ب . خبر المفضّل بن عمر - قال : قلت لابى عبد اللّه عليه السلام : ما تقول فى المرأة تموت فى السّفر مع الرّجال ليس فيهم لها ذو محرم و لا معهم امرأة فتموت المرأة ما يصنع بها ؟ قال : يغسل منها ما اوجب اللّه عليه التّيمّم و لا

--> ( 1 ) . رجوع شود به منهاج الصالحين چاپ نهم ، كتاب النكاح ، مسألهء 3 . ( 2 ) . قرب الاسناد ص 40