در كتاب اسلام و علم امروز « 1 » در قسمت موسيقى مىنويسد : دكتر ولف آدلر floV . rD reldA پرفسور دانشگاه كلمبيا ، رسالهء مفصّلى در زيان موسيقى نوشته و ثابت كرده است كه بهترين و دلكش‌ترين نواهاى موسيقى ، شوم‌ترين آثار را روى سلسلهء اعصاب مىبخشد ؛ مخصوصا وقتى كه هوا گرم باشد ؛ اين تأثير مخرّب خيلى بيشتر مىشود و در مناطق حارّه چون عربستان و برخى نقاط ايران ، منتهاى سوء اثر را دارد . دكتر آدلر ثابت كرده كه موسيقى نه تنها از اين لحاظ كه سلسله اعصاب را در اثر جلب دقّت خارج از حدّ طبيعى سخت خسته مىكند ، زيان‌آور است ، بلكه عمل ارتعاش صوتى كه در موسيقى انجام مىشود ، توليد تعرّقى خارج از حدّ طبيعى در جلد مىنمايد و هركسى كم‌وبيش اين اثر را امتحان كرده است . دكتر آدلر زيان‌هاى بسيار ديگرى نيز براى آن يافته و در آن رساله ، مفصّلا شرح مىدهد . كشفيات طبيب مزبور چنان در آمريكا تأثير كرد كه هزاران هزار تن از مردم پيرو او شده و به دستورش رفتار كرده ، موسيقى را بر خود حرام نمودند ؛ و حتى لايحهء مفصّلى تهيه كرده ، به مجلس سناى آمريكا تقديم داشتند كه براى نجات جامعه و جلوگيرى از ضعف اعصاب كه يكى از بدبختىهاى دنياى متمدّن امروز است ، لازم است هرگونه كنسرت عمومى قدغن گردد . وقتى كه با نظر مو شكاف بدين موضوع نظر اندازيم ، خواهيم ديد كه تمدّن امروزى در دنيا حالتى بوجود آورده كه علل آن را جز ضعف اعصاب نمىتوان دانست . بداخلاقىها ، شراب‌خوارىها و فحشا بيشتر در اثر ضعف اعصاب بوجود آمده و انحطاط اخلاقى كه شايد 90 درصد اثر شوم اين بدبختى است ، علّت بزرگ آن را فقط در تعميم موسيقى بايد جستجو كرد ؛ زيرا تمدّن امروز ، موسيقى را يكى از ضروريات زندگى جلوه داده ، غافل از اين‌كه يكى از بدترين عوالم تخريب جامعه‌هاست . در اين موقع اتوبوس درب قهوه‌خانهء جابان توقّف نمود ؛ ولى مسافرين به قدرى سرگرم اين مناظرهء عجيب بودند كه توجّهى به قصبات و قراء و قهوه‌خانه‌هاى بين راه نداشته ، آفتاب هم قدرى برآمده ، رمضان همچنان به سخن خود ادامه مىدهد . * * * منوچهر : مشهدى رمضان ! البته مطالبى كه فرموديد صحيح است ؛ ولى فعلا با نفع و ضرر موسيقى كارى نداريم ، و با فساد دستگاه راديو هم با شما هم عقيده‌ايم ؛ امّا انصافا و وجدانا منكر روز تاريخى هفدهم دى و سخنان امروز بانوان هم نمىتوانيم بشويم . البته اگر اجازه

--> ( 1 ) . اسلام و علم امروز ، نشريهء انجمن تبليغات اسلامى ، ش 8 ، تهران ، 1322 ش ، سربى ، 160 ص .