بر مرد در اخبار از حيض و نفاس و استحاضه و شناختن خون بكارت و حمل و عيوب زنان بلكه در كليهء موضوعاتى كه راجع به زنان [ است ] و معلوم نشود مگر از قبل ايشان كه در اين قبيل از موضوعات شهادت مردان منشأ اثر نيست ، و شارع مقدّس قول زنان را منتج نتيجه و ثمر قرار داده و معتبر دانسته . و ديگر در حقوق والدين كه رعايت حقوق مادر را بيشتر اهميت داده است . موضوع دويم در بيان تأخّر زنان و تخصيص بعضى احكام به مردان . خداوند متعال مىفرمايد : « الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ » ؛ « 1 » و همچنين مىفرمايد : « وَ لِلرِّجالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ » ؛ « 2 » چنانچه مولا امير المؤمنين صلوات الله عليه در نهج البلاغه فرموده : « معاشر الناس ! إنّ النّساء نواقص الايمان ، نواقص الحظوظ ، نواقص العقول » ؛ « 3 » و آنچه از زنان گرفته شده و مخصوص به رجال گرديده ، مطابقا للحكمة و موافقا للمصلحة امورى است : امر اوّل : عقل كامل است كه از زنان نوعا گرفته شده و در مردان غالبا ديده شده ؛ حتى به درجه‌اى كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : كامل از مردان از حيث عقل بسيار ديده شده ، ولى از زنان كامل نشده‌اند مگر چهار زن : اوّل آسيه بنت مزاحم ، دويم مريم بنت عمران ، سيم خديجه بنت خويلد ، چهارم فاطمه بنت محمّد صلى الله عليه و آله و سلم » . و علامات كاشفه براى نقصان عقلى زنان بسى بسيار و فراوان است كه هريك ثابت مىكند برترى مردان را نوعا بر جنس زنان از حيث روحيّت و عقل و ثابت مىكند به دليل لمّ ، نقصان عقل زنان را ؛ مثل اين‌كه زنان نوعا سريع التأثّرند از هر چيزى ، و لو خيلى مختصر امرى روى دهد ، متأثّر و منقلب شده ، استعداد تحمّل و بردبارى اصلا ندارند ؛ و يا شديد التحوّل و كثير التقلّب مىباشند ؛ و همچنين تلوّن آن‌ها بسيار و عزم آن‌ها بسى در امور سست و جزم و حزم آن‌ها نادر و رأى آن‌ها ضعيف ، به مطالب خرافيّه و امور موهومه جزافيّه بسيار عقيده‌مند و قبول‌كننده ؛ به امور عاديه بسيار ملتزمه ، گرچه سخيف و پست باشد . صبر و طاقت آنان در واردات اندك و قليل و جزع و ناشكيبايى آنان بسيار زياد . سهل و آسان است خدعهء با ايشان ؛ يعنى زود گول مىخورند . بسيار مأنوس مىباشند به قصص و حكايات ؛ مشغول و سرگرم مىشوند به شهوات ؛ حريصند به ملاعب و لهويّات ؛ افتخار دارند به آرايش و زينت نمودن و سعى زياد دارند در تحصيل زخارف و شهوات بچه‌گانه ؛ عجولند طبعا در امور بدون فكر و رويه . و خود بديهى و واضح است كه اين آثار و صفات تماما كشف از نقصان عقل دارد ؛ و لذا

--> ( 1 ) . نساء ، 34 ( 2 ) . بقره ، 228 ( 3 ) . وسائل الشيعة ، ج 2 ، ص 344 ؛ بحار ، ج 32 ، ص 247 ( از نهج البلاغه ) .