مكن به آن چيزى كه تو را علم به او نيست . و هر آينه حضرت رسول صلى الله عليه و آله فرمودند : خدا رحمت كند بنده‌اى را كه بگويد چيزى را ، پس غنيمت برد ( و در نسخه ديگر بجاى فغنم فعلم است ؛ يعنى بداند و اين معنا انسب است يعنى با دانش و علم بگويد كلام خوبى را ) و يا ساكت شود پس سالم بماند ، و روا نيست كه بشنوى هر آن چيزى را كه مىخواهى ؛ زيرا حق‌تعالى مىفرمايد : به درستى كه گوش و چشم و دل تماما از آن‌ها سؤال مىشود . پس از اين حديث شريف كاملا استفاده مىشود كه بندهء خدا آزادى ندارد در اين‌كه در هر مجلسى برود ، و با هركس و ناكسى بنشيند ، و يا هرگونه سخن و كلامى را بگويد ، و يا از هركس سخنى و يا علمى را شنيده و اخذ نمايد ؛ و از اين قبيل است اخذ علوم و كمالات از كتب خارجه و يا كتب اهل تسنّن و عامّه عمياء و كتب حكمت و فلسفه‌بافىهاى يونانيان و مجلات و روزنامه‌جات كنونى كه جز يك مشت كفريات و مزخرفات و يا رومانات عشقيه و مطلق كتب ضلال و يا نعوذ باللّه تحصيل علم رقص و پيشاهنگى و موسيقى و غير ذلك از امورى كه نزد اولوا الالباب معلوم و واضح گشته از كدام فاضلاب و يا گندابى جارى و در ممالك اسلامى و بلاد مسلمين سارى شده ؛ چيزى كه در مدارس و فرهنگ فعلى ما يافت نشود ، علوم دينيّه و معارف الهيّه و كمالات عقليّه و دستورات و قوانين اسلاميّه است . ملّتى كه خود را معرفى كرده به ملّت اسلام و امّت سيّد انام و بندگان خداى علّام ، حقيقت جاى تعجّب و بسى شگفت و تحيّرآور است كه معارف و فرهنگ چنين قومى اين گونه اجنبى از علوم و معارف باشند و از دين و آيين خود بىخبر بلكه مقيّد باشند به برداشتن دروس دينى از بين تعليمات يك چنين ملّتى كه اين‌گونه در خواب غفلت و سرمست از بادهء شهوت و بيهوشى و جهالت شده ، كى داراى سيادت و رشادت و فايز به رستگارى و سعادت خواهند شد . اين چه قرن است آن‌كه در خوابند بيداران همه * وين چه دور است اين‌كه سرمستند هشياران همه طوق لعنت بينم اندر حلق حق‌گويان دين * خواب غفلت بينم اندر چشم بيداران همه در لحد خفتند بيداران دين مصطفى * بر فلك بردند صوت نعره مِىخواران همه بىخبر گشته است گوش عقل حق‌گويان دين * بىبصر گشته است گويى چشم نظّاران همه آن‌كه متوارى بدى زين پيش اكنون شد پديد * زان‌كه بىننگند و بىعارند عياران همه آن جهان ديده كجايند آن جهان‌داران كجا * كاين ستم‌كش‌ها به دوران وين ستمكاران همه نور ديده‌گان من ! بدانيد پس از اين مقدمهء مفيدهء مهمه ، اين حديث شريفى كه امروز مىخواهيم بيان كنيم ، جزء احاديث سلسلة الذهب و از نظر مبارك يازده نفر از اوعيهء علوم الهيّه گذشته ، از حضرت جواد تا جدّ بزرگوارش پيغمبر خدا صلّى الله عليهم ، و از اين جهت