طايفهء ششم : از اخبارى كه دلالت مىكند بر حرمت نظر به اجنبيّه ، اخبارى است كه به طور اطلاق مىرساند حرمت نظر را ، و اين‌كه نظر خود زناى چشم است ؛ پس نتيجه آن‌كه كليهء اخبار و آيات وارده در غلظت و شدّت زنا شامل مىشود زناى چشم را هم ايضا ، و لو در مرتبهء نازله ؛ و اين معنى ادلّ است بر مدّعا و ابلغ است در مقام تحريم نظر از اخبارى كه فقط ناهيهء از نظر باشد . مثل روايت مرويّه در بحار از رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلّم كه فرمود : براى هر عضوى از پسر آدم بهره و حظّى است از زنا ؛ پس چشمان انسان زناى او نظر نمودن و زبان ، زناى او تكلّم كردن و دو گوش ، زناى آن‌ها گوش فرادادن و دو دست ، زناى او بطش و غضب نمودن و پاها ، زناى آن‌ها راه رفتن به سمت زن اجنبيّه است ؛ آن‌گاه تمامى اين اعضا و جوارح را زناى به عورت ، يا تصديق و يا تكذيب خواهد نمود . « 1 » و در وسائل است از حضرت باقر العلوم و حضرت صادق عليهما السلام كه هر دو فرمودند : كسى نيست مگر آن‌كه مىرسد او را بهره و نصيبش از زنا ؛ پس زناى دو چشم نظر و زناى لب‌ها بوسيدن و زناى دست لمس نمودن اجنبيّه است . تصديق مىكند اين اعضا را عورت و يا تكذيب خواهد نمود . « 2 » و مخفى نماند نزد كسانى كه عارف به اساليب كلامند كه در اطلاق و تسميهء زنا بر نظر نمودن دلالت بيّنه و مدرك واضحى است بر حرمت نظر به اجنبيّه مطلقا ؛ حتى بالنسبه به صورت و كفّين ؛ و علاوه قناعت نكردن معصوم به مجرّد تعبير به حرمت نظر تا اين‌كه از حرمت نظر تعبير فرموده به زنا ، مقصود آن است كه شدّت و مبالغه در حرمت نظر را برساند . و ديگر در مفاد فرمايش صادقين عليهما السلام ايماء دقيق و اشارهء رقيقى است به حرمت نظر به وجه و كفّين ، به جهت اين‌كه غير وجه و كفّين در غالب مستور است عادتا و عرفا به لباس ؛ پس نظر نمودن به غير وجه و كفين ، از امورى نيست كه احدى سالم و محفوظ نماند از او ؛ تنها عضوى از زن كه نوعا طرف ابتلاء است در محاورت و معاشرت با مردان و خوددارى از نظر بر ايشان مشكل است ، وجه و كفّين است كه سالم نمىمانند از اين خطر و محذور مگر اوحدى از ناس . و ديگر وجهى در نظر نمىرسد براى حمل اين اخبار بر خصوص نظر مقرون به ريبه و فتنه ؛ زيرا جمله « صدّق الفرج ذلك ام كذّبه » را مىتوانيم قرينه بگيريم بر ارادهء عموم

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 101 ، ص 38 ( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 19 ، ص 405