انس و جان شما را از راه مستقيم به راه غضب خداى منتقم جبّار نكشاند ؛ چاه زنخدان زنان سيمين پيكران و سيم غبغبت دوشيزگان و رمّان پستان آنان به نيرانتان نرساند . منگر در بتان كه آخر كار * نگريستن گريستن آرد بار گرچه از چهره عالم‌افروزند * از مژه دل زنند و جان دوزند طايفهء سوم : اخبارى است كه دلالت مىكند بر جواز نگاه كردن اوّلى و ابتدايى ؛ يعنى نظر اتفاقى كه قهرا برخورد كند بدون تعمّد و قصد در حرمت نظر ؛ و نگاه دويم واضح است كه حرمت نظرهء ثانيهء عمديه مقتضى است حرمت نظر نمودن مطلق را ؛ زيرا نظر غير عمدى و اختيارى خارج است از نظر كردن مكلّف ؛ يعنى فرق است حقيقتا ميانهء نظر افتادن و نظر كردن ؛ و آنچه صحيح است تعلق تكليف بر او ، نظر كردن است كه در تحت اختيار است نه نظر افتادن ؛ پس نتيجه آن‌كه نظر كردن به اجنبيّه مطلقا ، چه اوّل و چه در ثانى را حرام نموده . اخبار و روايات به اين مضمون بسى بسيار است ؛ مثل روايتى كه در وسائل نقل شده از رسول اكرم صلّى الله عليه و آله و سلم كه فرمود به على ابن ابى طالب عليه السلام : عقب در نياور نظرت را به نظرى ؛ پس نيست براى تو جايز يا على مگر اوّل نظر . و باز در وسائل نقل شده از معانى الاخبار كه پيغمبر فرمود : يا علىّ ! اوّل نگاه براى تو مىباشد و دويم نظر بر ضرر تو خواهد بود نه بر نفع تو . و روايت اربعمأة چنين دارد كه براى شما است اولين نگاه كردن به زن ؛ پس در عقب نياوريد نظرهء ديگر را و بترسيد از فتنه . « 1 » در روايت ديگر است كه ، اوّلين نظره براى تو مىباشد ؛ دومين نظر بر ضرر تو مىباشد نه بر نفع تو ، و نظر سيم در هلاك تو مىباشد . « 2 » ابن عمير از كاهلى نقل نموده كه گفت : حضرت صادق صلوات الله عليه فرمود : نظر نمودن در پى نظر ، مىكارد در دل شهوت را ؛ و كافى خواهد بود براى صاحبش از حيث فتنه بودن . « 3 » سيد ابن طاووس در كتاب اقبال مىفرمايد : ديدم در يكى از اصول كتب اصحاب كه گفت : شنيدم از حضرت ابى جعفر عليه السلام مىفرمايد : به تحقيق دروغ گفتن هر آينه افطار مىدهد شخص صايم را ؛ و همچنين است نظر نمودن پس از نظر ؛ و ظلم به جميع اقسامه ، كم و يا زياد . مخفى نماند كه اين اخبار چنانچه توجه نماييد ، دلالت دارد بر حرمت تعمّد نظر مطلقا ،

--> ( 1 ) . وسائل ج 20 ، ص 194 ( 2 ) . در سنن ابى داود ( 1 / 496 ) و معانى الاخبار صدوق ( ص 205 ) اين روايت به اين مضمون آمده است : يا علىّ لا تتّبع النّظرة بالنّظرة ، فإنّ لك الاولى و ليست لك الاخرة . ( 3 ) . ايّاكم و النّظرة فانّها تزرع فى قلب صاحبها الشّهوة و كفى بها لصاحبها فتنة ؛ مستدرك ، ج 14 ، ص 270