مىنمودند تا چه رسد به جاهاى ديگر ، و شرع مقدّس چندان اهتمام در امر به معروف و نهى از منكر نموده كه در هيچ واجبى به اين اندازه اهتمام را نفرموده ؛ حتى آن‌كه جميع اعمال خيريه و واجبات دينيّه و لو جهاد در راه خدا را يك طرف و امر به معروف و نهى از منكر را هم يك طرف نهاده ، بلكه نسبت تمامى احكام دينيه و واجبات شرعيه را با اين دو واجب ، نسبت قطره با دريا معرفى فرموده ؛ و اين دو واجب مانند نماز و روزه از واجبات عينيه است ؛ يعنى بر هريك از اشخاص مكلّفين از مرد و زن و عالم و جاهل قولا و عملا واجب و لازم افتاده ؛ چنانچه در كتب فقهيه تفصيلش مبيّن و مبرهن است . ملّت و دولت همگى مكلّفند ؛ اختصاصى به دولت و حكومت وقت ندارد ، مگر وقتى كه بخواهد به وسيله‌اى اختصاص و انحصار و عنان اين دو تكليف عام را در تحت اختيار آرد ؛ براى آن‌كه احكام شريعت و دستورات ديانت را دستخوش اغراض نفسانى و سياسات شهوانى خود گيرد تا به اينجا برسد كه خود مروّج فحشا و منكرات و عدّهء فواحش و دكاكين مسكرات فروشى در ممالك اسلامى را از حدّ و حصر بگذراند . امير المؤمنين صلوات اللّه و سلامه عليه مىفرمايد : و ما أعمال البرّ كلّها و الجهاد فى سبيل اللّه عند الأمر بالمعروف و النهى عن المنكر الّا كنفثة « 1 » و انّ الأمر بالمعروف و النهى عن المنكر لا يقربان من أجل و لا ينقصان من رزق ؛ « 2 » و در اثر ترك امر به معروف و نهى از منكر ، چندان تهديد فرموده كه اگر خيار مؤمنين در آن وقت دعا بنمايند ، دعاى ايشان مستجاب نشود ، و اشرار و اراذل بر آن‌ها مسلّط مىگردند ؛ چنانچه امير المؤمنين صلوات اللّه عليه باز در جزء وصاياى خود به حضرت امام حسن بن على مىفرمايد : و لا تتركوا الأمر بالمعروف و النّهى عن المنكر فيولّى اللّه عليكم شراركم ثمّ تدعون فلا يستجاب لكم عليهم ؛ « 3 » و بالجمله اخبار در اين باب بسى بسيار و امروز ديگر ما را كفايت است تا همين مقدار ؛ و الحمد للّه رب العالمين . درس روز سيزدهم [ ادامهء بحث مفاسد بىحجابى ] چون صبح شد باز بىبى نيامد و دخترش شمس الشريعه خانم تشريف آورد ؛ و چون وارد حوزه شد ، از طرف والدهء ماجده‌اش معذرت‌خواهى نمود كه امروز در خانه براى آقاى ابوى چند نفر از آقايان نجف مهمان و وارد بودند ؛ از اين جهت والده نتوانستند تشريف بياورند . لذا توجه فرماييد تا امروز هم مقدارى از مفاسد بىحجابى را عرض كنم .

--> ( 1 ) . نفث ، نفثا و نفثائا : البصاق من فيه رمى به فى بحر لجّى ( المنجد ) ( يادداشت مؤلف ) ( 2 ) . وسائل ، ج 16 ، ص 134 ( 3 ) . كافى ، ج 7 ، ص 56