تاريخ معاصر ايران ( سال اول ، ش 2 ) از آقاى بصيرت‌منش چاپ شده ، يك جا در اين كتاب درج شده است . مقالهء ياد شده بخشى است از كتاب علما و رژيم رضا شاه كه معرفى خواهيم كرد . بخش ديگرى از اين كتاب دربارهء قيام گوهرشاد در صص 102 به بعد در مجموعهء حاضر درج شده است . همين‌طور خاطرات پراكنده‌اى كه طى سالها از واقعهء گوهرشاد ، اعتراض مرحوم بافقى به خانوادهء رضا خان و وقايع كشف حجاب در مطبوعات مختلف بوده ، در اينجا فراهم آمده است . طبعا نگارش تاريخ مبسوط و تحليل دقيق واقعهء كشف حجاب بدون استفاده از اين كتاب مقدور نخواهد بود . ه‍ : تغيير لباس و كشف حجاب به روايت اسناد : مجموعهء ديگرى از اسناد كشف حجاب با عنوان بالا توسط مركز بررسى اسناد تاريخى به چاپ رسيده است . « 1 » در اين كتاب ، جمعا 208 سند تاريخى دربارهء مسألهء تغيير لباس و بحث كشف حجاب كه عبارت از گزارش‌هاى رسمى و دولتى است ، منعكس شده و گوشه‌اى ديگر از تلاش‌هاى دولت پهلوى را براى توسعهء كشف حجاب و تجدد نسوان بازگو كرده است . ابتدا مقدمه‌اى در 94 صفحه مباحثى را مشتمل بر بحث از ايران و اهميت آن براى استعمار ، زمينه‌هاى كودتا ، قرارداد 1919 و روى كار آمدن رضا خان عنوان كرده و پس از آن به بحث از تغيير لباس و كشف حجاب و پيامدهاى اقتصادى ، اجتماعى ، سياسى ، فرهنگى و عقيدتى آن پرداخته است . در واقع از اين مقدمهء طولانى كمتر از بيست صفحهء آن در خصوص كشف حجاب است . با اين حال ، در پاورقىهاى كتاب ، در ذيل اسناد ، توضيحات تكميلى جالبى داده شده است ؛ به علاوه ، تصوير بسيارى از كسانى كه به نوعى نامشان در اين اسناد بوده ، در جاىجاى كتاب به چشم مىخورد . مجموعه‌اى هم از تصاوير مربوط به كشف حجاب و جشن‌هايى كه در اين ارتباط برگزار شده ، در پايان كتاب آمده است . در اين اسناد نيز بسان دو مجموعهء ديگر ، مىتوان اطلاعات جالبى دربارهء روند اجراى قانون كشف حجاب ، دشوارىها ، مقاومت‌ها ، برخورد علماى شهرها و نيز سياست‌هاى ديكته شده از طرف حكومت براى اجراى بهتر اين قانون به دست آورد . شگفت آن است كه بحث به لحاظ دينى نيز حل شده تلقى گرديده ، مبلغان كشف حجاب مدعى آن بودند كه « در كجاى قرآن راجع به حجاب زن آيه هست ؟ » ( ص 244 ) . همچنين در اين اسناد مىتوان به مقاومت مردم در برابر كشف حجاب و بازتاب‌هاى آن در ميان طوايف و اقليت‌هاى قومى در نواحى مختلف پىبرد . براى نمونه در يك گزارش آمده است : « اگر در بين زن‌هاى اكراد موضوع چارقد برداشتن عملى شود ، عموم كردهاى سلدوز به محلات كردستان كوچ خواهند كرد » . ( ص 354 ) هر مأمورى نيز

--> ( 1 ) . تهران ، 1378 ش ، 94 + 661 ص .