و بعضى ديگر نقل كرده‌اند كه عمر بن عبد العزيز گفت : « انى رددتها على ما كانت عليه فى ايام النبى صلى الله عليه و آله و سلم و ابى بكر و عمر و عثمان » « 1 » و ليكن ابن اثير « 2 » عبارتى نقل كرده كه اين دو نقل مختلف را اصلاح مىكند و آشتى مىدهد لفظ نقل ابن اثير اين است : « أَعلمهم - اى عمر بن عبد العزيز - امر فدك و انّه ردّها الى ما كانت عليه زمن رسول الله و ابى بكر و عمر و عثمان و على فولاها اولاد فاطمة بنت رسول الله » اين عبارت تحريفاتى را كه در تاريخ شده روشن مىسازد و معلوم است كه در وسط « و ابى بكر . . . و عثمان » زياد شده در نقل زير همانطورى كه گذشت در زمان رسول الله در دست فاطمه بود و عمر هم برگردانيد فقط در زمان أبو بكر و عثمان دست به دست گشته بود . در بحار « 3 » به نقل از خصال شيخ صدوق رحمه الله در باب ثلاثه ملاقات امام باقر عليه السلام با عمر بن عبد العزيز را نقل كرده و اينكه حضرت باقر عليه السلام از عمر خواست كه مظلمهء آنها را بدهد عمر نيز چنين نوشت : « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * . هذا ما رد عمر بن عبد العزيز ظلامة محمد بن على فدك » و باز در ص 335 از امالى شيخ طوسى ره نقل كرده كه عمر بن عبد العزيز به عمرو بن حزم نوشت « انظر ستة آلاف دينار فردّ عليها غلّة فدك اربعة آلاف دينار فقسّمها فى ولد فاطمة . . . و كانت فدك للنّبى خاصّة » . 2 - بعد از مرگ عمر بن عبد العزيز يزيد بن عبد الملك « فدك » را از دست اولاد حضرت فاطمه عليها السلام بازپس گرفته و در دست بنى اميّه قرار داد و با سپرى شدن زمان بنى اميّه و روى كار آمدن بنى عبّاس سفاح خليفهء نخستين عباسى آن را به اولاد حضرت فاطمه عليها السلام برگردانيد . « 4 » 3 - بعد از سفّاح كه منصور دوانيقى خليفهء دوم عباسى روى كار آمد و بنو الحسن عليه السلام بر عليه او قيام كردند منصور فدك را از اولاد حضرت فاطمه عليها السلام گرفته و در دست بنى

--> ( 1 ) - وفاء الوفا ، ج 3 ، ص 1000 . ( 2 ) - كامل ، ج 2 ، ص 225 . ( 3 ) - بحار ج 16 ، طبع اسلاميه ، ص 326 ، 335 . ( 4 ) - فتوح البلدان بلاذرى و ديگران .