علي الأحمدي الميانجي

193

مالكيت خصوصى در اسلام (فارسى)

موقوفه‌هاى رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم : 1 - رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نخست خود در سال هفتم هجرت باغ يا باغ‌هاى خويش را كه ملك خصوصى آن حضرت بود وقف كرده و اين سنّت حسنه اسلامى را پايه‌گذارى نمودند . « 1 » اين باغ‌ها در سال 3 در جنگ احد به ملك خصوصى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم درآمد و تا سال هفت هجرت نيز در ملك آن حضرت بود و از غلّه و درآمد باغها استفاده مىكردند و از خرما و ساير ميوه‌هاى درختان و زراعت زمين آنها ارتزاق مىنمودند و خانوادهء خود و ميهمانهاى وارد را پذيرائى مىكردند . تفصيل قصه : مردى يهودى به نام مخيريق كه در جنگ احد مسلمان شده بود همراه لشكر اسلام در جنگ با مشركين شركت كرد و هنگامى كه از مدينه به سوى احد حركت مىكرد وصيت نمود كه اگر من مردم هفت قطعه باغ‌هاى من مال رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم باشد . آن هفت باغ از همان تاريخ به ملك رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم درآمد و آن حضرت نيز در آن تصرف كردند و كارگران پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم باغ‌ها را اداره مىكردند و در زمين آنها زراعت مىنمودند و از ميوهء درختان آن نيز استفاده مىكردند . تا سال هفتم هجرت كار بدين قرار گذشت و در همان سال آن حضرت باغ‌ها را وقف كردند پس حدود پنج سال اين باغ‌ها ملك خصوصى رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بوده است . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم اين باغ‌ها را از راه احيا كردن مالك نشده بود . « 2 » و بيل نزده بود و كار روى آن انجام نداده بود بلكه با وصيت كردن صاحب باغ « مخيريق » يهودى تازه مسلمان ، مالك شده بود . پس از پنج سال تملك و تصرف آن حضرت باغها را وقف كرده و سنت حسنهء اسلامى وقف را تشريع نمودند . اين باغها وقف خاص يعنى وقف بر اولاد و وقف بر بنى هاشم بود . اصل قصّهء مخيريق و وصيت كردن و شهادت او و وقف كردن رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم و

--> ( 1 ) - براى مزيد اطلاع رجوع شود به « تراتيب اداريه كتانى ج 2 / 401 - 410 كه ابتدا تشريع وقف و اسامى وقف كنندگان را درج نموده است . ( 2 ) - غرض اين است كه اين نحو تملك كه در اسلام هبه نام دارد بر خلاف اصالت كار است و يكى از ادلهء بطلان اين نظريه است .