در اين حديث ، مسلم گرفته شده كه انسان ممكن است زمين را مالك شود به ملكيت خصوصى . و اگر زمين را مالك شود و بفروشد صحيح و خريدار ، مالك آن خواهد بود . و چون اين زن خود مالك نبوده ، لذا بيع او باطل شده و پول را نبايد به او داد . « و باسناده عن الحسن بن محمد بن سماعة عن على بن رئاب و عبد الله بن جبلة عن اسحاق بن عمار عن عبد صالح عليه السلام قال سألته عن رجل فى يده دار ليست له و لمن تزل فى يده و يد آبائه من قبله قد اعلمه من مضى من آبائه انها ليست لهم و لا يدرون لمن هى فيبيعها و يأخذ ثمنها ؟ قال : ما احب ان يبيع ما ليس له قلت : فانه ليس يعرف صاحبها و لا يدرى لمن هى و لا اظنه يجيء لهارب ابدا ؟ قال : ما احب ان يبيع ما ليس له قلت يبيع سكناها او مكانها فى يده فيقول ابيعك سكناى و تكون فى يدك كما هى فى يدى ؟ قال : نعم يبيعها على هذا » . « 1 » از امام عليه السلام سؤال كردم دربارهء كسى كه خانه‌اى در اختيار دارد كه مال او نيست ولى همواره در دست او و پدرانش بوده است با توجه به اينكه آنها همگى متعرف بوده‌اند كه آن خانه مال آنها نيست و صاحبش را نيز نمىشناسند . حال آيا مىتواند بفروشد و پول آن را بگيرد ؟ امام عليه السلام فرمود : دوست ندارم چيزى را كه مالك نيست بفروشد ، گفتم : صاحب آن را نمىشناسند و نمىدانند كه مال كيست ؟ امام عليه السلام فرمود : دوست ندارم چيزى را كه مالك نيست بفروشد . . . « لا يجوز بيع ما ليس يملك و قد وجب الشراء من البائع فيما يملك » . « 2 » ( در حديثى طولانى ) فرمود : فروش چيزى را كه فروشنده مالك نيست صحيح نيست در حالى كه فروختن آنچه را كه فروشنده مالك است ، نافذ است . دستهء دوم احاديثى كه دلالت بر جواز خريدوفروش زمين دارد و اينكه اين معامله از

--> ( 1 ) - وسائل ج 12 ، ص 250 - از تهذيب ج 2 ، ص 153 . ( 2 ) - وسائل ج 12 ، ص 252 - از تهذيب ج 2 ، ص 159 و فقيه ج 2 ، ص 80 و مستدرك الوسائل ج 2 ، ص 460 . براى اطلاع بيشتر رجوع شود به : سنن ابن ماجه ج 2 ، ص 732 و ج 1 ، ص 660 - سنن ترمذى ج 3 ، ص 534 - كنز العمال ج 4 ، ص 101 و 24 و 43 - سنن ابى داود ج 2 ، ص 258 - مستدرك الوسائل ج 2 ، ص 460 و ج 3 ، ص 39 - وسائل ج 12 ص 250 و 249 و 248 و 368 و 251 و 58 و ج 16 ، ص 7 و 8 و 30 و 140 و ج 13 ، ص 457 و ج 7 ، ص 389 - سنن دارمى ج 2 ، ص 161 - مكاتيب الرسول ص 216 - در المنثور ج 1 ، ص 343 - مجمع الزوائد ج 4 ، ص 246 و 80 - مسند احمد ج 2 ، ص 7 و 190 و 189 و 207 - نهج البلاغه خطبهء 15 .