نگشته است ؟ آيا مالك شدن انسان ، انسان را زشت نيست ؟ آيا خريدوفروش انسان‌ها مانند خريدوفروش حيوان‌ها جايز است ؟ اگر اسلام با برده گرفتن و برده‌فروشى مبارزه كرده است به چه نحوى و به چه ترتيبى بوده است ؟ . اينها و مسائل ديگرى از اين قبيل در كتاب‌هايى كه در مسألهء بردگى بحث كرده‌اند مطرح است و كاملًا جواب داده شده است . نظرى به آيات كريمه : در كفارهء قتل مىفرمايد : « وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِناً إِلَّا خَطَأً وَ مَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ . . . فَإِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَكُمْ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَ إِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُمْ مِيثاقٌ فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلى أَهْلِهِ وَ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ . . . » . « 1 » ترجمه : نبايد مؤمن ، مؤمنى را بكشد مگر اينكه از روى خطا باشد و هر كسى مؤمنى را از روى خطا بكشد پس بايد يك بردهء مؤمن را آزاد كند . . . پس اگر ( مقتول ) از گروه دشمن شما باشد و خود ( مقتول ) مؤمن باشد پس بايد يك برده آزاد كند و اگر از گروهى است كه ميان آنها و شما ( مسلمانان ) پيمانى هست پس ديه بايد به خانواده‌اش تسليم نماييد و يك بردهء مؤمن را آزاد كنيد . در كفاره ظهار « 2 » مىفرمايد : « وَ الَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْ نِسائِهِمْ ثُمَّ يَعُودُونَ لِما قالُوا فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ . . . » . « 3 » ترجمه : آنان كه با زن‌هاى خود ظهار مىكنند سپس بر مىگردند براى آنچه گفته بودند ( بايد ) يك برده آزاد نمايند . و در كفارهء يمين مىفرمايد : « فَكَفَّارَتُهُ إِطْعامُ عَشَرَةِ مَساكِينَ مِنْ أَوْسَطِ ما تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ » . « 4 » ترجمه : پس كفارهء او ( يعنى قسم خود را شكستن ) « 5 » غذا دادن به ده نفر مسكين است از حد

--> ( 1 ) - سورهء نساء ، آيهء 92 . ( 2 ) - ظهار اين است كه مرد به زن خود بگويد : « انت على كظهر امى » و در اين صورت زن بر او حرام مىشود و تفصيل واقعه در باب ظهار ذكر شده است . ( 3 ) - سورهء مجادله ، آيهء 3 . ( 4 ) - سورهء مائده ، آيهء 89 . ( 5 ) - اگر قسم بخورد به نام اللّه و بعدها مخالفت كند بايد كفاره بدهد به باب ايمان و نذور در فقه مراجعه شود .