السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / حسينى قمى)
60
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
از كارنامههاى درخشان مرحوم بروجردى كه ارزش بسيار والايى دارد ، احياء ، تصحيح و پانوشت بر كتابهاى علماى پيشين بود كه با تلاشى بىوقفه و خستگىناپذير به سرانجامى نيك رسيد كه آن كتب به قرار زير است : الخلاف ، تأليف شيخ الطائفه الطوسى ؛ جامع الرواة ، تأليف شيخ محمد بن على اردبيلى حائرى ؛ قرب الاسناد ، تأليف عبدالله بن جعفر حميرى ؛ جعفريات ( اشعثيات ) ، منسوب به اسماعيل فرزند امام موسى كاظم عليه السلام ؛ چند جلد از مفتاح الكرامه ، تأليف سيد جواد عاملى ؛ منتقى الجمان فى الاحاديث الصحاح و الحسان ، تأليف شيخ حسن بن زين الدين عاملى . وى پژوهندهاى سختكوش بود و در احوال راويان حديث ، شناخت طبقات و تعداد روات هر يك از آنان ، تحقيقات شايان توجهى كرد كه از آن جمله ، مجردات اوست بر كتب ارزشمند تشيع : تجريد اسانيد الكافى ( اين كتاب به همت حاج ميرزا مهدى صادقى - يكى از شاگردان وى - در 714 ص به تازگى در قم به چاپ رسيده است ) ؛ تجريد اسانيد الفقيه ؛ تجريد اسانيد الامالى ؛ تجريد اسانيد الخصال ؛ تجريد اسانيد التهذيب ؛ تجريد اسانيد الفهرست ؛ تجريد اسانيد رجال النجاشى . مرحوم بروجردى حواشى و تعليقههايى نيز بر آثار مهم در فقه و اصول نگاشت كه عبارتند از : حاشية على العروة الوثقى ؛ حاشية على خلاف الشيخ الطوسى ؛ شرح كفايه الاصول ( استاد وى آخوند خراسانى ) . مرحوم بروجردى بجز كسب دانش و تعليم آن ، خدمت به مردم را افضل كارهاى خود مىدانست ؛ به نحوى كه پيش از رفتنش از اين سراى خاكى ، براى خود باقياتالصالحات به جاى گزارد : تأسيس مسجد اعظم قم در كنار آستانهء حضرت معصومه ( س ) ؛ كتابخانهء مسجد اعظم ؛ مدرسهء علميهء نجف كه يكى از نزديكترين مدارس به حرم مطهر حضرت اميرالمومنين عليه السلام است ؛ حسينيه و حمام سامرا ؛ مسجد هامبورگ آلمان ؛ بازسازى و مرمت چندين مدرسه ؛ مسجد و كتابخانه در شهرها و كشورهاى مختلف ؛ بيمارستان نكويى قم و . . . آيت الله بروجردى در شهر قم ، چشم از جهان فرو بست . بزرگترين و ماندگارترين اثر مرحوم بروجردى كتاب مستطاب 31 جلدى جامع احاديث الشيعة است كه به ترتيب ابواب فقه و در مجلدات جداگانه توسط شاگردان مستعد وى كه هر كدام استادى تمام هستند ، به پايان رسيده است .