السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

839

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

1070 - ( 13 ) عبداللَّه بن ميمون دربارهء آيه : « و هرگز دربارهء چيزى نگو كه من فردا حتماً آن را انجام خواهم داد مگر آن‌كه خداوند بخواهد و هرگاه فراموش كردى انشاءالله بگويى ، پروردگارت را ياد كن . » از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « هرگاه فراموش كردى كه بگويى [ بگو ] ، مگر پس از چهل روز ، پس انسان هرگاه فراموش كرد تا چهل روز مىتواند در سوگندش « انشاءالله » بگويد . » 1071 - ( 14 ) ابوبصير گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء اين سخن خداوند سؤال كردم : « و هرگز دربارهء چيزى نگو كه من آن را فردا انجام خواهم داد ، مگر آن‌كه خدا بخواهد . » امام عليه السلام فرمود : مقصود آن مردى است كه بر كارى سوگند مىخورد و فراموش مىكند « انشاءالله » بگويد ، پس مىگويد حتماً فردا يا پس از آن چنين خواهم كرد : « و هرگاه فراموش كردى ، پروردگارت را ياد كن . » 1072 - ( 15 ) عبداللَّه بن ميمون از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « هرگاه انسان فراموش كرد ، تا چهل روز مىتواند « انشاءالله » بگويد ، همانا گروهى از يهود نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمدند و از وى پرسش‌هايى كردند . پيامبر صلى الله عليه و آله به آنان فرمود : فردا بياييد تا به شما بگويم و انشاءالله نگفت . آن‌گاه تا چهل روز جبرئيل نزد وى نيامد و سپس آمد و گفت : « و هرگز دربارهء چيزى نگو كه من فردا آن را انجام خواهم داد مگر آن‌كه خدا بخواهد و هرگاه فراموش كردى ، پروردگارت را ياد كن ! » حسين قلانسى اين روايت را از امام صادق عليه السلام نقل كرده است با اين تفاوت كه امام در ادامه فرمود : انسان هرگاه فراموش كند ، تا چهل روز مىتواند در سوگندش « انشاءالله » بگويد . » 1073 - ( 16 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « انشاءالله گفتن تا پس از چهل روز يا پس از يك سال جايز است . » 1074 - ( 17 ) سلام بن مستنير دربارهء اين سخن خداوند عز و جل : « و به تحقيق ما پيش‌تر با آدم پيمان بستيم ، پس وى فراموش كرد و ما اراده از وى نيافتيم . » از امام باقر عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « آن‌گاه كه خداوند عز و جل به آدم دستور داد وارد بهشت شود و به وى فرمود : اى آدم ! به اين درخت نزديك نشو و آن را به وى نشان داد . آدم به پروردگارش گفت : من چگونه به آن نزديك شوم و حال آن‌كه من و همسرم را از آن بازداشتى . خداوند فرمود : به آن نزديك نشويد يعنى از آن نخوريد . آدم و همسرش گفتند : اطاعت ، اى پروردگار ما ! ما به آن نزديك نمىشويم و از آن نمىخوريم . و در اين گفتارشان : « اطاعت . . . » ، انشاءالله نگفتند . از اين رو خداوند آنان را در اين مورد به خودشان و يادشان واگذار كرد .