السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

795

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

993 - ( 4 ) ابو بصير در تفسير آيه : « خداوند شما را به سوگندهاى بيهوده‌تان باز خواست نمىكند . » از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « آن ، نه به خدا سوگند و آرى به خدا سوگند است . » 994 - ( 5 ) ابو الصباح گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء اين سخن خداوند عز و جل سؤال كردم : « خداوند شما را به سوگندهاى بيهوده‌تان بازخواست نمىكند . » امام عليه السلام فرمود : مقصود نه به خدا سوگند و آرى به خدا سوگند و چنين نيست به خدا سوگند است كه بر آن تصميمى ندارد . ( يا تصميم بر چيزى ندارد . ) 995 - ( 6 ) محمد بن مسلم گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء سخن خداوند تبارك و تعالى كه خدايى جز او نيست سؤال كردم : « و خداوند را دستاويز سوگندهاىتان قرار ندهيد تا نيكوكارى و پرهيزگارى را ترك كنيد . » امام عليه السلام فرمود : آن سخن انسان است « نه به خدا سوگند » و « آرى به خدا سوگند » . ارجاعات گذشت : در روايات باب پنجاه و سوم از ابواب مبارزه با نفس مطالبى هست كه بر اين بحث دلالت مىكند . و در روايت پنجاه و دوم از باب يكم از ابواب سوگند اين گفته كه : « شخصى مجبور به سوگند مىشود و به طلاق ، عتق و صدقه اموالش سوگند ياد مىكند ، آيا آنها بر وى لازم است ؟ امام عليه السلام فرمود : نه ، پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : آنچه امت من بر آن اكراه شوند از آنان برداشته شده است . » و در روايت دهم از باب دوازدهم‌از امام صادق عليه السلام دربارهء شخصى سؤال شد كه بدون قصد سوگند به عتق ياد كرد . امام عليه السلام فرمود : « هركس بدان سوگند ياد كند و خشنودى خداوند در آن باشد ، ميان خود و خدايش بر عهدهء او لازم است ولى بر مكره لازم نيست . » مرحوم شيخ طوسى قدس سره آن را بر نوعى استحباب حمل كرده است . و در روايت چهاردهم از باب پانزدهم فرموده امام عليه السلام كه : « هيچ سوگندى در حال خشم و در بريدن پيوند خويشاوندى و با اجبار و اكراه صحيح نيست . » مىآيد : و در روايت دوم از باب سى و چهارم فرموده امام عليه السلام كه : « آن زن هرچند در حال خشم بود ولى سوگند ياد كرد آن‌گونه كه سوگند ياد كرد و او قصد كرد كه با ميل و اختيار نزد آن مرد نرود و او چنين توانى دارد و اگر مىدانست كه اين كار از عهده‌اش خارج است ، سوگند ياد نمىكرد . » و در روايت دوم از باب بيست و چهارم از ابواب طلاق فرمود ه امام عليه السلام كه : « و عتق با اكراه صحيح نيست ، پس هركس سوگند ياد كند يا سوگند داده شود در يكى از اين‌ها و آن را انجام دهد ، چيزى بر عهدهء او نيست . »