باب 17 عدم انعقاد سوگند در حال خشم ، اجبار ، اكراه ، بدون قصد و اراده خداوند تعالى مىفرمايد : خداوند شما را به سوگندهاىِ بيهوده‌تان بازخواست نمىكند بلكه به آنچه قلب‌هاىتان انجام مىدهد شما را بازخواست مىكند و خداوند آمرزنده بردبار است « 1 » . 990 - ( 1 ) سعد بن ابى خلف گويد : « به امام موسى بن جعفر عليه السلام گفتم : من پنهانى از همسرم كنيزى خريده بودم ولى او باخبر شد و از خانه من بيرون رفت و حاضر نشد بازگردد . من در منزل اقوامش نزد او رفتم و گفتم : آنچه به تو گفته شده باطل است و آن كسى كه اين خبر را به تو داده دشمن توست و مىخواهد تو را گرفتار اضطراب و ناراحتى كند . همسرم گفت : نه ، به خدا سوگند ! رابطه من و تو هرگز خوب نخواهد شد تا اين‌كه سوگند ياد كنى كه اگر كنيزه‌اى خريده‌اى و هنوز در ملك تو باقى است ، همه كنيزانت آزاد باشند و تمام اموالت صدقه باشد . من نيز به اين صورت براى وى سوگند ياد كردم . همسرم دوباره سوگند را تكرار كرد و به من گفت : بگو : همه كنيزانى كه اكنون دارم آزاد هستند . من نيز به وى گفتم : همه كنيزانى كه هم اكنون دارم آزاد هستند . آن‌گاه از كنيزم جدا شدم و تصميم گرفتم به خاطر تمايلى كه به او دارم ، آزادش كنم و با وى ازدواج كنم . امام عليه السلام فرمود : در آنچه [ همسرت ] تو را به آن سوگند داد چيزى بر عهده‌ات نيست و بدان كه هيچ عتق و صدقه‌اى صحيح نيست مگر آنچه با آن خشنودى خداوند و پاداش وى قصد شود . » 991 - ( 2 ) در كتاب دعائم الاسلام از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت مىشود كه فرمود : « هيچ سوگندى از مكره صحيح نيست . خداوند عز و جل مىفرمايد : « مگر آن‌كه اكراه شود و قلبش با ايمان آرام باشد . » 992 - ( 3 ) مسعدة بن صدقه در تفسير اين سخن خداوند : « خداوند شما را به سوگندهاى لغوتان بازخواست نمىكند . » از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « لغو اين است كه شخصى بگويد : نه به خدا سوگند و آرى به خدا سوگند و بر چيزى تصميم نگرفته است . » نظير اين روايت از عبدالله بن سنان و محمد بن مسلم نيز روايت شده است .

--> ( 1 ) . بقره 2 / 225 .