باب 74 حكم وصيت برده 777 - ( 1 ) محمد بن قيس از امام باقر عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « انسان تا وقتى برده است خودش و مالش متعلق به صاحبش است ، براى وى آزاد كردن برده و بخشش بسيار و وصيت جايز نيست مگر آنكه مولايش بخواهد . » 778 - ( 2 ) عبدالرحمان بن حجاج از امام باقر عليه السلام يا امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « براى برده وصيت نيست . » مرحوم شيخ طوسى قدس سره اين روايت را بر يكى از اين دو وجه حمل كرده است : 1 - براى برده بدون اجازه مولايش وصيت نيست . 2 - براى برده وصيت جايز نيست چون مالك چيزى نيست . در كتاب دعائم الاسلام از على عليه السلام و امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمودند : « براى برده ، وصيت نيست . » ارجاعات گذشت : در روايات باب دوم از ابواب حجر مطالبى هست كه بر اين بحث دلالت مىكند . و در روايت ششم از باب نهم از ابواب وصايا فرموده امام عليه السلام كه : « براى برده وصيتى نيست ، زيرا مال وى متعلق به مولايش است . » مىآيد : در باب هجدهم از ابواب مكاتبه مطالبى خواهد آمد كه بر اين بحث دلالت مىكند . باب 75 حكم تقسيم اموال شخصِ بدون وصيت و حكم سلب صلاحيت وصى و حكم فاقد وصى 779 - ( 1 ) سماعه گويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : شخصى بدون وصيت درگذشت و دختران و پسران بزرگ و كوچكى وارث وى هستند و داراى بردگان و قرار دادهايى است . وارثان وى چگونه ميراثش را تقسيم كنند ؟ امام عليه السلام فرمود : اگر شخص مورد اعتمادى عهده‌دار تقسيم همه آنها شود ، اشكال ندارد . »