باب 24 حكم وصى قرار دادن حاضر و غايب 633 - ( 1 ) محمد بن مسلم از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « اگر شخصى فرد غايبى را وصى خود قرار دهد ، وى حق نپذيرفتنِ آن را ندارد و اگر كسى را كه در شهر است وصى خود قرار دهد ، وى اختيار دارد ، اگر بخواهد مىپذيرد و اگر نخواست نمىپذيرد . » 634 - ( 2 ) منصور بن حازم از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « هرگاه شخصى برادر غايبش را وصى خود قرار دهد وى نمىتواند آن را نپذيرد ؛ زيرا اگر حاضر بود و نمىپذيرفت ، ميّت ديگرى را مىيافت . » 635 - ( 3 ) اسماعيل گويد : « از امام رضا عليه السلام سؤال كردم : شخصى هنگام مرگ ، فرزند و دو برادرش را وصى خود قرار مىدهد . فرزند وى حاضر بود ولى دو برادرش غايب بودند . پس از چند روز دو برادر ميّت از بيم آن‌كه فرزند ميّت بر آنان چيره شود و نتوانند به طور شايسته كار كنند ، از پذيرش وصيت وى خوددارى كردند . آن‌گاه يكى از عموزاده‌هاىشان - كه سخنش در ميان آنان پذيرفته است - ضمانت كرد تا جلوى فرزند ميّت را بگيرد . دو برادر به اين شرط پذيرفتند ولى آن عموزاده جلوى فرزند را نگرفت با اين‌كه آنان به اين شرط پذيرفته بودند و آنان گفتند : ما خود را از وصيت بر كنار مىكنيم و ترك همه چيزها و بيرون رفتن از زير بار مسئوليت براى ما حلال است . آيا براى آنان صحيح است كه از آنچه در اختيار دارند و از آنچه در اختيار فرزند است ، دست بردارند ؟ امام عليه السلام فرمود : آن به عهده تو است ، پس به هر شكل ممكن مدارا كن ؛ زيرا تو براى اين كار پاداش مىگيرى ( يا بازخواست مىشود ) باشد كه آن « 1 » فرزند را فراگيرد . » 636 - ( 4 ) در كتاب فقه الرضا و المقنع آمده است : « هرگاه شخصى فرد حاضرى را وصى خود قرار دهد ، او مىتواند از پذيرش وصيت خوددارى كند و اگر وصى ، غايب است و وصيت كننده پيش از ديدار با وى بميرد پذيرش وصيت براى وى لازم است . »

--> ( 1 ) . مرحوم علام مجلسى قدس سره مقصود از « ذلك » را نرمى يا پاداش دانسته است و مىفرمايد : « يعنى نرمش يا پاداش ، فرزند را فراگيرد پس با تو نرمش كند و به تو تحويل دهد و بر اين كار پاداش گيرد و احتمال دارد اسم اشاره به قرينه مقام به مرگ بازگردد . ملاذ الاخيار 15 / 165