السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

385

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

امام عليه السلام در پاسخ مرقوم فرمود : به آنان عطا كن . » 540 - ( 13 ) ابوبصير از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « هرگاه شخصى هنگام مرگ برده‌اى را آزاد و آن‌گاه وصيت ديگرى كند ، وصيت وى باطل و برده از ثلث وى آزاد مىشود ، مگر آن‌كه به اندازه وصيت از ثلث ، زياد بيايد . » 541 - ( 14 ) على بن عقبه روايت مىكند كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « تمام دارايى شخصى ، يك برده بود كه هنگام مرگ او را آزاد كرد ولى پس از مرگش وارثان وى آن را اجازه نمىدهند ، حكم اين مسئله چيست ؟ امام عليه السلام فرمود : تنها ثلث آن آزاد مىشود و بقيه آن متعلق به وارثان است و آنها به آن سزاوارترند و باقيمانده ، مال آنان است . » اين حديث بدون جمله پايانى از عقبة بن خالد نيز روايت شده است . 542 - ( 15 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « تمام دارايى شخصى تعدادى برده است كه هنگام مرگ برخى از آنان را بدون ترتيب و تعيين آزاد مىكند . امام عليه السلام فرمود : ميان آنان قرعه زده مىشود و به ترتيب آزاد مىشوند تا به ثلث مال ميّت برسد . و امام باقر عليه السلام فرمود : اگر آنان را معين كند و بگويد : فلان برده و فلان برده مرا آزاد كنيد ، ثلث مال ميّت و قيمت آن بردگان با هم در نظر گرفته مىشود و سپس به ترتيبى كه از آنان نام برده ، شروع به آزاد كردن آنان مىشود . پس اگر ثُلْث براى همه آنان كافى بود ، آزاد مىشوند و اگر به اين ترتيب تعدادى از بردگان نام برده شده آزاد شدند و از ثلث ميّت مقدارى باقى ماند كه به اندازه بهاى برده بعدى نيست - در صورتى كه حداقل به اندازه يك ششم قيمت برده باشد - آن برده نيز آزاد مىشود و بقيه آن را بدهكار مىشود و بردگان ديگر ميراث خواهند برد . »