السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)

187

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)

209 - ( 3 ) ابوالعباس رزيق بن زبير خلقانى گويد : « روزى نزد امام صادق عليه السلام بودم كه دو نفر از شيعيان كوفه وارد شدند . امام عليه السلام فرمود : آيا آنها را مىشناسى ؟ گفتم : آرى ، آنها از دوستداران و پيروان شما هستند . امام عليه السلام فرمود : آرى ، سپاس خدايى را كه بزرگان پيروان مرا در عراق قرار داد . يكى از آن دو نفر به امام عليه السلام گفت : فدايت شوم ! من در كوفه مالى به يكى از افراد خاندان بنى عمار صراف بدهكار بودم و او در اين باره گواه و رسيد داشت . آن‌گاه مال را از من گرفت ولى من به دليل اعتماد به او رسيدم را از وى تحويل نگرفتم و نوشته‌اى عليه وى ننوشتم و مدركى دربارهء عدم بدهكارى خود دريافت نكردم و فقط به او گفتم : رسيد مرا پاره كن ! ولى او در اين رابطه سهل‌انگارى كرد و آن را پاره نكرد تا درگذشت . پس از او وارثانش مال را از من درخواست كردند و نزد حاكم از من شكايت كردند و رسيد مرا ارائه دادند و گواهان‌شان نزد حاكم به اين مطلب گواهى دادند . از اين رو من محكوم به پرداخت آن مال شدم و از آنجا كه مال بسيار بود من از قاضى متوارى شدم . قاضى كوفه نيز مزرعه مرا فروخت و آنها مال را تحويل گرفتند و اين يكى از برادران‌مان است كه به خريدن مزرعه من از قاضى گرفتار شده است . پس از چندى وارثان متوفى اعتراف كردند كه پدرشان مال را تحويل گرفته بود و آنها از اين مرد خواستند تا مزرعه مرا به من تحويل دهد و آنان در مدت معينى پول او را بپردازند . او نيز گفت : من دوست دارم اين مساله را از امام صادق عليه السلام بپرسم . در اين وقت فرد ديگر به امام گفت : خداوند مرا فداى تو گرداند ! من چه كنم ؟ امام عليه السلام فرمود : مالت را از وارثان ميّت مطالبه مىكنى و مزرعه را به صاحبش تحويل مىدهى و از آن دست بر مىدارى . آن مرد گفت : وقتى اين كار را انجام دادم آيا صاحب زمين حق دارد چيز ديگرى از من درخواست كند ؟ امام عليه السلام فرمود : آرى ، او مىتواند تمام محصولات و ميوه‌هايى را كه در روز خريد در مزرعه وجود داشته از تو درخواست كند و واجب است تو همه آنها را بپردازى مگر آنچه را كه خود كشت كرده‌اى كه در اين صورت يا قيمت كشت براى كشاورز است يا بايد تا وقت برداشت محصول براى تو صبر كند و اگر صبر نكند و قيمت را به تو بپردازد و كشت متعلق به وى باشد . گفتم : فدايت شوم ! اگر اين شخص در زمين ساختمانى ساخته باشد يا درختى نشانده باشد چه حكمى دارد ؟ امام عليه السلام فرمود : قيمت آن براى اوست يا ايجادكننده ، آن را مىكَنَد و برمىدارد .